موسسه جغرافیاپژوهشهای جغرافیای برنامهریزی شهری2383-14568120200320Evaluating and analyzing the Effective Factors
on the urban livability of Kish Islandارزیابی و تحلیل عوامل مؤثر بر زیستپذیری شهری جزیرۀ کیش1227611310.22059/jurbangeo.2019.260659.927FAاحمدپور احمداستاد گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تهران، تهران، ایران0009-0000-2223-632Xعلیرضادربان آستانهاستادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانسعیدزنگنه شهرکیاستادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تهران، تهران، ایران0000-0003-1307-436Xشیواپورقرباندکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تهران، پردیس کیش، کیش، ایران0000-0003-1388-3976Journal Article20180622The rate of urban livability is directly related to urban services, population density, spatial identity, the presence of green space, the economic status of residents and the accessibility of urban facilities and infrastructure. Accordingly, indicators and criteria for measuring the urban livability of the cities are introduced. The purpose of this research is to identify the effective indicators in urban planning and development with a sustainable development approach in order to assess Kish Island's livability.The sample size of this research includes 54 officials and experts in tourism, urban planning and development of Kish Free Zone Organization, and professors and experts of other fields related to urban and tourism. The results of the questionnaires were calculated using SPSS software and T-test. ANOVA test was used to study and compare the quality of life sustainability indicators in political, managerial, social and cultural, economic and environmental dimensions. The results show that this test is significant at a high level of 99% and (sig = 0/000). In other words, it can be said that the minimum mean of one of the dimensions of survival with other dimensions has a significant difference. Duncan's post hoc test was used to check the accuracy. The results show that the political, managerial and economic dimensions are respectively 2.4932 and 2.9342, with the lowest score, and the environmental and social dimensions, cultural, with a mean of 3.1914 and 3.2242 respectively, is in a better position. .امروزه در ادبیات توسعه، بر مفهوم جدیدی از آن در برنامهریزی شهری تکیه و تأکید میشود و آن مفهوم توسعة پایدار در سالهای اخیر است. تحقق توسعة پایدار در گرو برنامهریزی توسعهای در همة ابعاد زندگی شهری است. برای رسیدن به توسعة شهری راهکارها و نظریههای مختلفی از قبیل پایداری، کیفیت زندگی، رشد هوشمند، نوشهرگرایی و زیستپذیری مطرح شده است. میزان زیستپذیری هر شهر رابطة مستقیمی با وجود خدمات شهری، تراکم جمعیت، هویت مکانی، وجود فضای سبز، وضعیت اقتصادی ساکنان و سهولت دسترسی به امکانات و زیرساختهای شهری دارد. برایناساس، شاخصها و معیارهایی برای سنجش میزان زیستپذیری شهرها معرفی میشوند. هدف این پژوهش، شناسایی شاخصهای تأثیرگذار در برنامهریزی و توسعة شهری با رویکرد توسعة پایدار بهمنظور ارزیابی زیستپذیری جزیرة کیش است. این پژوهش، توصیفی-تحلیلی و کاربردی است که با استفاده از مطالعات کتابخانهای و مطالعات میدانی حاصل از مصاحبه و پرکردن پرسشنامه انجام شده است. حجم نمونة این پژوهش 54 نفر از مسئولان و کارشناسان گردشگری، برنامهریزی شهری و توسعه و عمران سازمان منطقة آزاد کیش و استادان و متخصصان سایر رشتههای مرتبط با حوزة شهری و گردشگری را شامل میشود. نتایج بهدستآمده از پرسشنامهها با استفاده از نرمافزار SPSS و آزمون t تکنمونهای محاسبه شده است. بهمنظور بررسی و مقایسه کیفیت شاخصهای زیستپذیری در ابعاد سیاسی و مدیریتی، اجتماعی و فرهنگی، اقتصادی و زیستمحیطی از آزمون ANOVA استفاده شده است. نتایج نشان میدهد این آزمون در سطح اطمینان بالای ۹۵ درصد و (000/0 sig=) معنادار است. به عبارتی میتوان گفت حداقل میانگین یکی از ابعاد زیستپذیری با سایر ابعاد اختلاف معناداری دارد. برای بررسی دقیقتر از آزمون تعقیبی دانکن استفاده شد. نتایج نشان میدهد ابعاد سیاسی، مدیریتی و ابعاد اقتصادی بهترتیب با میانگینهای 79/2 و 93/2 با کمترین امتیاز و ابعاد زیستمحیطی و ابعاد اجتماعی، فرهنگی با میانگین 19/3 و 22/3 در وضعیت مناسبتری از ابعاد مدیریتی و اقتصادی قرار گرفتهاند؛ بدین معنا که کیش از نظر اجتماعی و زیستمحیطی هنوز قابلیت زندگی دارد، اما از نظر مدیریتی و اقتصادی در وضعیت مناسبی قرار ندارد. با توجه به منفیبودن اختلاف میانگین و توزیع فراوانی دادهها نتایج آزمون T نشان میدهد که درمجموع شاخصهای زیستپذیری جزیرة کیش در سطح مطلوبی نیستند.https://jurbangeo.ut.ac.ir/article_76113_12a4c722103b6468961d2a8b5c68971f.pdfموسسه جغرافیاپژوهشهای جغرافیای برنامهریزی شهری2383-14568120200320Comparison of spectral indices and object- based classification for built-up area extraction in different urban areasمقایسۀ عملکرد شاخصهای طیفی با طبقهبندی شیءگرا در استخراج مناطق ساختهشده در مناطق شهری (مطالعۀ موردی: شهر تهران و شهر گرگان)23437719410.22059/jurbangeo.2020.299492.1249FAساراعطارچیاستادیار گروه سنجشازدور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه تهران0000-0002-7458-4980مجتبیپوررحیمیدانشجوی کارشناسی ارشد سنجشازدور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه تهرانوحیدعیسی زادهدانشجوی کارشناسی ارشد سنجشازدور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه تهرانJournal Article20200314Following the increase in population and the growth of urbanization in recent decades, the natural landscape is becoming a human landscape, and the urban open space has become a constructed area. The aim of this study was to investigate the performance of four widely used urban spectral indices in order to separate the areas built from other uses in two different cities and compare it with the results of object-oriented classification to extract the constructed areas. For this purpose, the normalized difference indices of the constructed areas, the urban index, the normalized index of the constructed areas and the extraction index of the constructed areas from the OLI satellite images of Landsat 8 satellite for the two cities of Tehran and Gorgan have been calculated. Autos automatic thresholding method has been used to separate the constructed and un constructed areas. The research findings showed that spectral indicators in different urban areas do not have the same performance and the accuracy of extraction of constructed areas by applying these indicators does not exceed the accuracy of object-oriented classification. The overall accuracy of the object-oriented classification in extracting the constructed areas in Tehran is 92% and in Gorgan is 91%. The best spectral index of the constructed areas for the city of Tehran was the extraction index of the constructed areas with an overall accuracy of 82% and for the city of Gorgan, the normal index of the constructed areas with a total accuracy of 86%در پی افزایش جمعیت و رشد شهرنشینی در دهههای اخیر، چشماندازهای طبیعی در حال تبدیلشدن به چشماندازهای انسانی است و فضای باز شهری به مناطق ساختهشده تبدیل شده است. تغییرات شدید کاربری اراضی، لزوم دسترسی مدیران شهری را به اطلاعات بهروز بیشتر کرده است. استفاده از تصاویر ماهوارهای سبب میشود تا مدیران شهری تغییرات را بهتر پایش کنند تا بتوانند در زمان مناسب تصمیمگیری کنند. طبقهبندی و استفاده از شاخصهای استخراجشده از باندهای طیفی تصاویر ماهوارهای، از روشهای کارآمد و مؤثر استفاده از تصاویر ماهوارهای در مطالعات شهری است. تاکنون شاخصهای طیفی زیادی برای تفکیک مناطق ساختهشده از سایر کاربریها ایجاد شده است. هدف از این پژوهش، بررسی و عملکرد چهار شاخص طیفی پرکاربرد شهری، بهمنظور تفکیک مناطق ساختهشده از سایر کاربریها در دو شهر متفاوت و مقایسۀ آن با نتایج طبقهبندی شیءگرا برای استخراج مناطق ساختهشده است. به این منظور، شاخصهای تفاوت نرمالشدۀ مناطق ساختهشده، شاخص شهری، شاخص نرمالشدۀ مناطق ساختهشده و شاخص استخراج مناطق ساختهشده از تصاویر سنجندۀ OLI ماهوارۀ لندست 8 برای دو شهر تهران و گرگان محاسبه شد. برای جداسازی مناطق ساختهشده و ساختهنشده، از روش آستانهگذاری اتوماتیک اتسو استفاده شد. یافتههای تحقیق نشان داد که شاخصهای طیفی در مناطق شهری متفاوت، عملکرد یکسانی ندارند و صحت استخراج مناطق ساختهشده با اعمال این شاخصها بر صحت طبقهبندی شیءگرا برتری نمییابد. صحت کلی طبقهبندی شیءگرا در استخراج مناطق ساختهشده در شهر تهران 92 درصد و در شهر گرگان 91 درصد است. بهترین شاخص طیفی مناطق ساختهشده برای شهر تهران، شاخص استخراج مناطق ساختهشده با صحت کلی 82 درصد و برای شهر گرگان، شاخص نرمال مناطق ساختهشده با صحت کلی 86 درصد بوده است.https://jurbangeo.ut.ac.ir/article_77194_462cce833ceb48f959cb2ef2a41ef66a.pdfموسسه جغرافیاپژوهشهای جغرافیای برنامهریزی شهری2383-14568120200320Comparison of urban regeneration Capacity in Urban rusty texture and Urban informal settlements, Case Study: Marivan Cityمقایسۀ ظرفیت بازآفرینی شهری پایدار در محلههایی با بافت فرسوده و غیررسمی شهری (مطالعۀ موردی: شهر مریوان)45717611510.22059/jurbangeo.2020.263227.961FAفرزادویسیاستادیار گروه جغرافیای دانشگاه پیام نور تهران، تهران، ایراناسکندرمرادیاستادیار گروه جغرافیای دانشگاه پیام نور تهران، تهران، ایرانآرماندیوانیدانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری دانشگاه پیام نور تهران، تهران، ایرانJournal Article20180823The present study aims to compare the capacity of sustainable regeneration in urban areas with a rusty texture and informal texture in Marivan city of Kurdistan province in 2016 implemented. The research method is applied in terms of its purpose and in terms of implementing and information collecting is descriptive-analytic. The statistical population of this research includes all residents in the rusty and informal texture areas of Marivan city, from these two groups, Chaharbagh and Lyanhikh from the worn texture, Musc and Hop of Musc and Nowbahar from the informal tissue were randomly selected. The statistical analysis of this research showed From the perspective of residents of the neighborhoods aimed at improving social conditions as the first indicator in sustainable urban regeneration, the economic prosperity as the second indicator in regeneration; physical enhancement as the third indicator in regenerating and improving the ecological status has been raised as the fourth indicator in regeneration.<br /> Sustainable urban regeneration capacity is high in the subscales of socio-cultural conditions, economic prosperity, environmental status and the improvement of physical quality in the worn out tissue. The sustainability of urban regeneration capacity in these subscales in the informal context is moderate. Sustainable urban regeneration capacity is high in the rusty texture and in the informal texture is moderate.در سالهای اخیر، مفهوم بازآفرینی شهری و بازآفرینی شهری پایدار به یکی از مهمترین روشهای ساماندهی بافتهای فرسودة شهری و مناطقی با بافت غیررسمی تبدیل شده است. این مفاهیم در کشور ما نیز مدنظر قرار دارند. بافتهای فرسوده و غیررسمی در دو دهة گذشته به یکی از چالشهای مدیریت شهری مریوان تبدیل شده است. از سوی دیگر، مقایسة پتانسیل دو بافت فرسوده و غیررسمی برای بازآفرینی، یکی از موضوعات مهمی بهشمار میآید که کمتر بررسی شده است. پژوهش حاضر بهمنظور مقایسة ظرفیت بازآفرینی شهری پایدار در محلههای دارای بافت فرسوده و غیررسمی شهری در شهر مریوان استان کردستان انجام شده است. این پژوهش، کاربردی، پیمایشی و توصیفی-تحلیلی است. جامعة آماری آن نیز شامل همة ساکنان محلههای بافت فرسوده و غیررسمی شهر مریوان بود که از این دو گروه، محلههای چهارباغ و لیلاخی بافت فرسوده و تپة موسک و نوبهار بافت غیررسمی بودند که برای بررسی انتخاب شدند. نتایج تجزیه و تحلیل آماری این پژوهش نشان میدهد از دیدگاه ساکنان محلههای هدف، بهبود شرایط اجتماعی اولین شاخص دارای پتانسیل در بازآفرینی شهری پایدار، رونق اقتصادی دومین شاخص دارای ظرفیت بازآفرینی، ارتقای کالبدی سومین شاخص دارای پتانسیل و بهبود وضعیت زیستمحیطی چهارمین شاخص دارای پتانسیل در بازآفرینی شهری پایدار هستند. ظرفیت بازآفرینی شهری پایدار در خردهمقیاسهای شرایط اجتماعی-فرهنگی، رونق اقتصادی، بهبود وضعیت زیستمحیطی و ارتقای کیفیت کالبدی در بافت فرسوده در حد بالا و زیاد است. ظرفیت بازآفرینی شهری پایدار در این خردهمقیاسها نیز در بافت غیررسمی در حد متوسط است. در مجموع شاخصها، ظرفیت بازآفرینی شهری پایدار در بافت فرسوده بیشتر از بافت غیررسمی است که باید مدنظر مجریان بازآفرینی شهری قرار بگیرد.https://jurbangeo.ut.ac.ir/article_76115_9198b721116ee0d5b1f5cd61e4975210.pdfموسسه جغرافیاپژوهشهای جغرافیای برنامهریزی شهری2383-14568120200320Analysis of spatial distribution of public services in terms of spatial justice approach (Case study: Bojnourd)تحلیل توزیع خدمات عمومی با رویکرد عدالت فضایی (مطالعۀ موردی: شهر بجنورد)73987611610.22059/jurbangeo.2020.273616.1041FAمحمداحمدیمدرس دانشگاه کوثر بجنورد0009-0000-4896-5950علی اکبرشمسی پورکارشناس ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیروانJournal Article20190112One of the most important consequences of rapid urbanization and the physical development of cities in recent decades in Iran has been the disruption of the distribution system of urban services, hence, the inequality in the provision thereof. Therefore, the most important mission of urban managers and planners in this field is to try to realize the goal of “equal opportunities” in providing access to urban services for all urban strata and eliminate the conflicts in providing educational and healthcare services and the like. The present study is a developmental applied research in terms of its objectives and a descriptive-analytic research in terms of its methods. A thorough literature review was conducted for data collection via library resources. In fact, some of the data needed for this study were collected from library resources or the reports provided by organizations involved in urban management. Each public service is assessed in terms of the frequency and distribution of different elements of public services in different neighborhoods of the city. The results of the study indicate a severe shortage of public services at the neighborhood level in Bojnourd city such that in some neighborhoods, there is no such thing as a health center, a park or a school. The results indicate that neighborhoods development coefficients range from a minimum of 2.3 to a maximum of 0.25 such that the neighborhood 7-4 ranks first (featuring the highest development coefficient) whereas the neighborhood 10-1 ranks 41st among the neighborhoods of Bojnourd city.توزیع نامناسب و نابرابر خدمات در شهرها بهدلیل جاماندن توسعة شهر از رشد آن، در حال حاضر یکی از چالشهای مدیریت شهری در پاسخگویی به شهروندان است. با بررسی میزان نابرابریها در توزیع خدمات و شناسایی الگوی فضایی بیعدالتی در سطح شهر میتوان پی برد که کدامیک از خدمات در وضعیت نامناسبتری هستند و بیعدالتیها بیشتر در کدام بخش و محلة شهری تمرکز یافته است؛ از اینرو مدیریت شهری میتواند با عمل آگاهانه در توزیع فضایی خدمات عمومی و منافع اجتماعی، نابرابریهای فضایی را کاهش دهد و با ارتقای کیفیت زندگی، توسعة پایدار شهری را تضمین کند. بدینمنظور در پژوهش حاضر به مسئلة توزیع خدمات عمومی با تأکید بر عدالت اجتماعی توجه شده است. پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی و کاربردی است که دادههای آن بهصورت کتابخانهای گردآوری شده است. سپس با استفاده از روشهای تحلیل خوشهای، تکنیک ویکور فازی و آزمونهای آمار استنباطی میزان برخورداری از خدمات عمومی به تفکیک محله و بافتهای شهری تحلیل شده است. براساس نتایج، شهر بجنورد با کمبود شدید مراکز خدمات عمومی روبهروست. همچنین این کمبود بهصورت ناعادلانه در محلههای شهری مشاهده میشود و شاهد بروز نابرابری و بیعدالتی میان محلهها هستیم. این نابرابریها بهصورت مرکز پیرامونی است و هرچه از بخش مرکزی شهر به سمت حاشیهها حرکت میکنیم، به محرومیت محلهها افزوده میشود. درواقع توسعة شتابان این شهر در سالهای اخیر و برخی مشکلات ساختاری مربوط به نظام برنامهریزی شهری سبب ناکارآمدی در تخصیص خدمات میانمحلهای شده است؛ بهطوریکه تمرکز و تجمع امکانات در محلههای مرکزی شهر سبب بروز مشکلات عدیدهای برای ساکنان این محلهها شده و دسترسی به خدمات عمومی برای ساکنان محلههای محروم و حاشیهای دشوارتر شده است.https://jurbangeo.ut.ac.ir/article_76116_1006004aa96bc959dbde842576572edc.pdfموسسه جغرافیاپژوهشهای جغرافیای برنامهریزی شهری2383-14568120200320Study of the Effectiveness of "Technical-Physical" and "Socio-Economic" Strategies in Improving Urban Resilience against Earthquakesمطالعۀ اثربخشی راهبردهای «فنی-کالبدی» و «اجتماعی-اقتصادی» در بهبود تابآوری شهری در برابر زلزله991147611710.22059/jurbangeo.2019.278571.1080FAرضاقاسمیدانشجوی دکتری شهرسازی دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران0009-0008-6576-7911بابکامیدواردانشیار دانشکدة محیطزیست، پردیس دانشکدههای فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانمصطفیبهزادفراستاد گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایرانJournal Article20190409There is no comprehensive model for quantitative calculation of resiliency. To this end, using documentation studies and expert opinions, the conceptual model of the resiliency of cities against earthquakes were extracted. It is considered that resiliency has social, economics, technical, physical, institutional, and security dimensions. The 6th municipal district of Tehran was considered as case study. Using the proposed index and considering three seismic scenarios, the effectiveness of technical-physical and socio-economics strategies in improving the resiliency of the studied district were compared. In order to better compare strategies, the costs of implementing strategies and the time span of their implementation are also estimated. The weights of social, economic, technical, physical, institutional, and security dimensions were 0.198, 0.153, 0.136, 0.202, 0.151 and 0.159, respectively. The value of the resiliency index is 0.458, 0.454 and 0.456 in North-Tehran fault, Ray fault the floating scenario, respectively. At the best case, the S3 strategy improved the RI by about 33% in all the three assumed seismic scenarios. The T3 strategy for the case of the North Tehran fault scenario improved RI by 31% and in other two seismic scenarios, the improvement was about 28%. S3 strategy is the best strategy for increasing the overall resiliency index considering the cost of implementation as decision measure and the weakest strategy is T1 in this regard. Nevertheless, in terms of the time span as decision measure T1 is the optimal strategy. In the short run, T1 and, in the long run, S2 are the best strategies.مطالعة تابآوری شهرها در مقابل زلزله از الزامات برنامهریزی کاهش خسارات جانی و مالی زلزله در شهرهاست. تابآوری تعاریف گوناگونی دارد و مدلی جامع بهمنظور محاسبة کمی آن وجود ندارد. در این پژوهش، به مطالعة اثربخشی راهبردهای بهبود تابآوری شهری مرتبط با بخشهای فنی-کالبدی و اجتماعی-اقتصادی در برابر زلزله با هدف ایجاد ابزاری برای تصمیمگیران و سیاستگذاران پرداخته شده است. بدینمنظور ابتدا با استفاده از مطالعات کتابخانهای و نظرخواهی از خبرگان ابعاد و شاخصهای مؤثر در تابآوری شهرها در مقابل زلزله استخراج شد. سپس با استفاده از نظر خبرگان و روش مقایسة زوجی، وزن هریک از ابعاد و شاخصها معین و شاخص تابآوری معرفی شد. با استفاده از این شاخص و درنظرگرفتن سه سناریوی لرزهای گسل شمال تهران، گسل ری و گسل شناور، اثربخشی راهبردهای فنی-کالبدی و اجتماعی-اقتصادی در بهبود تابآوری برای منطقة 6 شهرداری شهر تهران با یکدیگر مقایسه شد. مقدار شاخص تابآوری در سناریوی گسل شمال تهران 458/0، در سناریوی گسل ری 454/0 و در سناریوی شناور 456/0 است. نسبت هزینه به افزایش شاخص تابآوری در راهبردهای اجتماعی اقتصادی کوتاهمدت S<sub>1</sub>، میانمدت S<sub>2</sub> و بلندمدت S<sub>3</sub> بهترتیب 17/6، 69/11 و 52/18 است. همچنین در راهبردهای فنی کالبدی کوتاهمدت T<sub>1</sub>، میانمدت T<sub>2</sub> و بلندمدت T<sub>3</sub> بهترتیب 90/3، 67/4 و 41/7 است. بهترین راهبرد در افزایش شاخص تابآوری در مقایسه با هزینة راهبرد S<sub>3</sub> و ضعیفترین راهبرد T<sub>1</sub> است. با وجود این از نظر زمان مورد نیاز برای اجرا، راهبردی T<sub>1</sub> بهینهترین راهبرد است. انتخاب راهبرد بهینه برای یک شهر با پارامترها و متغیرهای گوناگونی ارتباط دارد. تنها یک راهکار فنی یا اجتماعی نمیتواند ضامن موفقیت طرحهای بهبود تابآوری شهری باشد. در کوتاهمدت راهبرد T<sub>1</sub> و در طولانیمدت راهبرد S<sub>2</sub> بهینهترین راهبردها هستند.https://jurbangeo.ut.ac.ir/article_76117_3c80cf72b774b6b193e5931ed76ecfe9.pdfموسسه جغرافیاپژوهشهای جغرافیای برنامهریزی شهری2383-14568120200320Assessing the role of tourism activities in Cultural ecosystem services (CES) development (Case study: District 3 of Isfahan)نقش فعالیتهای گردشگری در توسعۀ خدمات فرهنگی اکوسیستمهای شهری (مطالعۀ موردی: منطقۀ 3 شهر اصفهان)1151367611810.22059/jurbangeo.2020.286210.1133FAنازنینتبریزیاستادیار گروه جهانگردی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران0000-0002-9367-704Xمحمد حسنزالاستادیار گروه جهانگردی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایرانملیکاجعفرپیشهکارشناس ارشد گروه جهانگردی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایرانJournal Article20190727Cultural Ecosystem Services are non-material benefits people obtain from ecosystems. CES are connected to human health and well-being and cannot be out sourced , they are provided by linkages between people and the environment they live in. <br /> Todays with the unfavorable development and rapid growth of Isfahan as the third largest city in the country without the necessary infrastructure, in addition, the age of modernity and the capitalist world and the process of modernization, is no longer conceptualized by pure urban culture. So, obtaining cultural ecosystem services by people are becoming endangered. With direct relation between tourism and culture, this study target to identify wether tourism had able to develop cultural ecosystem services in Isfahan, district 3.<br /> In this research, library studies were used to collect data and information, as well as field studies including interviews and a researcher-made questionnaire. The questionnaire was designed in two ways: the statistical population of this study included experts in tourism and urban planning and citizens of Isfahan region 3 (n = 383). Validity was confirmed by the views of professors and experts, and reliability was also confirmed with a Cronbach's alpha of 0.93. Then statistical software such as LISREL and SPSS were used for analysis. It is worth noting that the results show that there is a significant relationship between tourism and cultural services in Isfahan region 3 (standard co-efficient = 0.43 and T =7.27) and 20% of cultural services changes due to tourism. خدمات فرهنگی اکوسیستم، مزایایی غیرمادی است که انسان از ارتباط با محیط بهدست میآورد؛ بدینگونه که انسان ابتدا براساس فرهنگ خود محیط را درک و سپس مزایای مذکور را از آن دریافت میکند، اما در حال حاضر بهدلیل توسعة سریع، نامناسب و کمتر برنامهریزیشده، در بیشتر شهرهای کشور از جمله اصفهان، خدمات فرهنگی دریافتی مردم در معرض خطر قرار دارد. از آنجا که گردشگری یکی از فعالیتهای مؤثر بر فرهنگ، مزایا و خدمات آن است، هدف پژوهش حاضر تعیین میزان تأثیرگذاری عملکرد و فعالیتهای گردشگری بر توسعة خدمات فرهنگی اکوسیستم (CES) در منطقة تاریخی شهر اصفهان (منطقة 3) است. دادههای استفادهشده از روشهای کتابخانهای و میدانی (پرسشنامه) جمعآوری و برای تحلیل دادهها از روش معادلات ساختاری در محیط نرمافزار LISREL استفاده شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که درمجموع، فعالیتهای گردشگری در توسعة CES در منطقة 3 شهر اصفهان نقش مؤثری داشته است؛ البته این تأثیر در ابعاد مختلف یکسان نیست و مؤلفههای خدمات فرهنگی اکوسیستم (CES) یعنی حس مکان، تنوع فرهنگی، روابط اجتماعی، ارزشهای زیباشناختی و سیستم دانش و ارزشهای آموزشی با درجات متفاوت متأثر از فعالیتها و فرایندهای گردشگری هستند. در میان شاخصهای نامبرده، قویترین تأثیرپذیری به مؤلفة ارزشهای زیباشناختی و ضعیفترین تأثیرپذیری به مؤلفة سیستم دانش و ارزشهای آموزشی تعلق دارد.https://jurbangeo.ut.ac.ir/article_76118_16d5d834dae0bd5db4191916f71131ec.pdfموسسه جغرافیاپژوهشهای جغرافیای برنامهریزی شهری2383-14568120200320Forecasting in the historical Texture with a sustainable development approach
(Case study: Shesh Badgir district in Yazd)آیندهپژوهی در بافت تاریخی با رویکرد توسعۀ پایدار (مطالعۀ موردی: برزن شش بادگیری یزد)1371597611910.22059/jurbangeo.2020.287653.1147FAسعیدهمؤیدفراستادیار گروه جغرافیا، دانشگاه میبد، میبد، ایران0000-0001-9545-1354محمدرضاصابریکارشناس ارشد شهرسازی و برنامهریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یزد، یزد، ایرانJournal Article20190821One of the most prominent features of the historical core of cities is the presence of precious physical elements and textures.With the global registration of Yazd's historical context in UNESCO and its emergence in tourism, the preservation of this texture and its sustainable development are more felt. The Forecasting approach allows for the best possible use of future opportunities and to avoid negative consequences as far as possible by identifying the future opportunities and threats of urban contexts. The purpose of the present study is to identify the key variables are effective in resolving the existing problems in the historical context of Yazd and to investigate the relationships between the variables and how they affect each other.The method of this study is descriptive-analytical.The nature of the data is qualitative and the method of data collection is library, documentary and survey.In this regard, the opinions of 15 experts in the historical context of Yazd city have been used to identify key factors. In the next step, the forces driving the development of the Sheshbadgir district are identified and these factors are prioritized based on the degree of uncertainty and then the scenarios are formed. Accordingly,the most important priorities are to improve the state of exhaustion,reduce crowding and improve the safety of the Sheshbadgir district.The solutions are suggested such as government loans for refurbishment, refurbishment and renovation of residential units, refurbishment and design of sidewalks,raising public awareness of the historical context,providing more facilities and a favorable environment for investment by tourism companies.از برجستهترین ویژگیهای هستة تاریخی شهرها، حضور عناصر و بافتهای کالبدی و فضاهای شهری غنی و باارزش است. با توجه به ثبت جهانی بافت تاریخی شهر یزد در یونسکو و مطرحشدن آن در بحث گردشگری، ضرورت حفظ و صیانت از این بافت و تضمین توسعة پایدار آن بیشتر احساس میشود. رویکرد آیندهپژوهی با شناسایی فرصتها و تهدیدهای آیندة بافتهای شهری، این امکان را فراهم میکند تا بتوان از فرصتهای آینده به بهترین شکل استفاده و از پیامدهای منفی تا حد امکان جلوگیری کرد؛ از اینرو هدف پژوهش حاضر شناخت متغیرهای کلیدی مؤثر برای رفع مشکلات بافت تاریخی شهر یزد بر مبنای توسعة پایدار و بررسی روابط متغیرها و نحوة اثرگذاری آنها بر یکدیگر است. پژوهش حاضر کاربردی و توصیفی-تحلیلی است. ماهیت دادهها کیفی و روش گردآوری دادهها و اطلاعات بهصورت کتابخانهای، اسنادی و پیمایشی بوده است. برای این منظور، از دیدگاههای 15 کارشناس خبرة بافت تاریخی شهر یزد، در شناسایی عوامل کلیدی استفاده شده است. عوامل کلیدی شامل فرسودگی کالبدی، مهاجرت، حس تعلق، امنیت اجتماعی، مشارکت و... بوده است. در مرحلة بعد، نیروهای پیشران مؤثر در توسعة برزن شش بادگیری مشخص و این عوامل براساس میزان اهمیت و عدم قطعیت، اولویتبندی شدند. سناریوها نیز با توجه به آن شکل گرفتهاند. ارائة انواع سناریوها از محتملترین تا مطلوبترین، راهبردهایی دارند که تکرارپذیری آنها مبنای کار است. برایناساس، رفع فرسودگی و کاهش جمعیتگریزی با بیشترین تکرار در سناریوها، رتبة اول و راهبرد ارتقای امنیت رتبة دوم را دارد. راهبردهایی مانند ارتقای سرمایهگذاری بخش خصوصی، بهبود وضعیت گردشگری، اعمال مدیریت یکپارچه و بهبود طرحهای توسعة شهری در رتبههای بعدی قرار میگیرند. بر این مبنا، راهکارهایی مانند اعطای وامهای نوسازی از جانب دولت، بهسازی و نوسازی واحدهای مسکونی، بهسازی و طراحی محورهای پیادهرو، افزایش آگاهی مردم از هویت غنی برزن در سطح ملی و فراملی، ایجاد تسهیلات و بستر مناسب برای سرمایهگذاری شرکتهای گردشگری پیشنهاد میشود.https://jurbangeo.ut.ac.ir/article_76119_ce458e67218e9a4c1522c53d0a200e11.pdfموسسه جغرافیاپژوهشهای جغرافیای برنامهریزی شهری2383-14568120200320Identification of facilitating factors for the empowerment of Marginalized Neighborhoods of Isfahan (Case Study: Asheghabad Neighborhood)شناسایی عوامل تسهیلکنندۀ توانمندسازی محلههای حاشیهنشین شهر اصفهان (مطالعۀ موردی: محلۀ عاشقآباد)1611927612010.22059/jurbangeo.2019.288058.1154FAصدیقهکیانی سلمیاستادیار گروه جغرافیا و اکوتوریسم، دانشکدة منابع طبیعی و علوم زمین دانشگاه کاشان، کاشان، ایرانمحسنشاطریاناستاد گروه جغرافیا و اکوتوریسم دانشگاه کاشان، کاشان، ایرانحامدصفریدانشآموختۀ کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری دانشگاه کاشان، کاشان، ایرانJournal Article20190828Marginalization and unofficial housing is a phenomenon that has followed structural changes and emerging socioeconomic problems such as rapid urbanization and unstable migration in most countries, especially in third world countries. Given the increasing volume and trend of such settlements, different approaches have been proposed to solve the problem of marginalization.One of these approaches is to empower citizens to accept citizenship rights and move towards public participation. The overall objective of this research is to identify the factors that facilitate the empowerment of suburbs in Isfahan.<br /> The research tool was a researcher-made questionnaire with 10 general and 45 specialized questions whose validity was confirmed by experts and its reliability was confirmed by Cronbach's alpha test at 0.852. The statistical population of the study was inhabitants of Asheghabad neighborhood with a sample size of 157. Data were analyzed using SPSS software and structural equation modeling in AMOS software.The result of applying t-test at 95% confidence level with a significance level less than 0.05 confirms the effectiveness of all the variables studied. The results also show that achieving empowerment of the residents of Asheghabad neighborhood by improving effective indicators in five physical, social, cultural, environmental and economic dimensions with covariance weights of 0.82, 0.78, 0.73, 0.56, 0.53 that the highest efficacy was observed in the physical dimension.حاشیهنشینی و اسکان غیررسمی پدیدهای است که بهدنبال تحولات ساختاری و بروز مسائل و مشکلات اقتصادی-اجتماعی، مانند جریان سریع شهرنشینی و مهاجرتهای لجامگسیخته در بیشتر کشورهای جهان، بهویژه کشورهای جهان سوم پدیدار شده است. با توجه به حجم و روند روبهافزایش اینگونه سکونتگاهها، رهیافتهای مختلفی برای حل مسئلة حاشیهنشینی ارائه شده است. یکی از این رهیافتها توانمندسازی، یعنی پذیرفتن حقوق شهروندی این ساکنان و حرکت بهسوی مشارکت مردمی است. هدف کلی این پژوهش شناسایی عوامل تسهیلکننده توانمندسازی محلههای حاشیهنشین شهر اصفهان است. ابزار پژوهش پرسشنامة محققساخته با 10 پرسش عمومی و 45 پرسش تخصصی است که روایی آن با نظر متخصصان و پایایی آن با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ به مقدار کلی 852/0 تأیید شده است. جامعة آماری پژوهش ساکنان محلة عاشقآباد (18060 نفر) بودند و حجم نمونه 157 نفر بود. برای تحلیل دادهها از قابلیتهای آماری در نرمافزار SPSS و مدلسازی معادلات ساختاری در نرمافزار AMOS استفاده شد. نتیجة کاربرد آزمون t در سطح اطمینان 95 درصد و با سطح معناداری کمتر از 05/0 اثربخشی همة متغیرهای مورد بررسی را تأیید میکند. همچنین نتایج پژوهش نشان میدهد دستیابی به توانمندسازی ساکنان این محله، با بهبود شاخصهای اثرگذار در پنج بعد کالبدی، اجتماعی، فرهنگی آموزشی، زیستمحیطی و اقتصادی با وزنهای کوواریانسی 82/0، 78/0، 73/0، 56/0 و 53/0 میسر است و بیشترین اثربخشی در بعد کالبدی مشاهده شده است.https://jurbangeo.ut.ac.ir/article_76120_edf4f8280172ea664ef938bf3e540172.pdfموسسه جغرافیاپژوهشهای جغرافیای برنامهریزی شهری2383-14568120200320Semantic Differential in Urban Space Quality Analysis, Case study: Sepah Street of Qazvinافتراق معنایی در تحلیل کیفی فضاهای شهری (مطالعۀ موردی: خیابان سپه قزوین)1932117612110.22059/jurbangeo.2020.292100.1188FAسید محمد رضاخطیبیاستادیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایرانJournal Article20191107Semantic differentiation is one of the most widely used methods in the descriptive and qualitative analysis of urban spaces. Traditional and contemporary urban spaces have always been judged by people and experts. This method can serve as a scientific basis for judging these target groups. The purpose of this paper is to test the semantic differentiation technique in the qualitative analysis of an urban space (Sepah Qazvin Street) in order to make a judgment on the characteristics of this technique. The main issue of research is the compatibility of objective and subjective components and examining the differences and differences between these components in the qualitative analysis of urban scape. The research method used in this study is applied in terms of purpose and in terms of method and method it is an analytical descriptive with emphasis on content analysis method. Indicators and components of urban space quality improvement are divided into two objective (beauty, order, continuity, repetition, symmetry and transparency) and subjective (meaning, authenticity, tranquility, readability, attractiveness and harmony). The results indicate that the perceptions of objective and subjective components of urban landscapes are different between people and experts and the qualities of mental components in the specified urban spaces are unfavorable.افتراق معنایی یکی از روشهای پرکاربرد در تحلیل توصیفی و کیفی فضاهای شهری است. فضاهای شهری سنتی و معاصر همواره مدنظر و قضاوت مردم و کارشناسان قرار گرفته است. این روش میتواند مبنایی علمی برای قضاوت این گروههای هدف قرار بگیرد. هدف از این مقاله آزمودن تکنیک افتراق معنایی در تحلیل کیفی یک فضای شهری (خیابان سپه قزوین) است تا بر مبنای آن قضاوت صفات مورد نظر این تکنیک صورت بگیرد. مسئلة اصلی پژوهش در تطبیقپذیری مؤلفههای عینی و ذهنی و بررسی اختلاف و افتراق میان این مؤلفهها در تحلیل کیفی مناظر شهری است. تکنیک افتراق معنایی میتواند با بهرهگیری از ساز و کار علمی خود و بهرهجستن از نظام سنجش دوگانه (دوقطبی) در این موارد، متخصصان امور شهری را یاری کند و توانایی مدیریت شهری را در حل مسئلة نابسامانیها و معضلات فضاهای شهری افزایش دهد. افتراق معنایی بر مبنای صفات زوجی و ویژگیهای دوقطبی در تحلیل کیفی منظر شهری در این مقاله، درمورد منظر یک خیابان شهری (خیابان سپه قزوین) آزموده شد. پژوهش حاضر کاربردی و توصیفی-تحلیلی با تأکید بر روش تحلیل محتواست. شاخصها و مؤلفههای ارتقای کیفی فضاهای شهری در دو بعد عینی (زیبایی، نظم، تداوم، تکرار، تقارن و شفافیت) و ذهنی (معنا، اصالت، آرامش، خوانایی، جذابیت و هماهنگی) تقسیم شده است و نتایج پژوهش حاکی از آن است که برداشتهای مؤلفههای عینی و ذهنی از مناظر شهری میان مردم و کارشناسان متفاوت است و کیفیتهای مؤلفههای ذهنی در فضاهای شهری مشخصشده مطلوبیت ندارند.https://jurbangeo.ut.ac.ir/article_76121_a9b12572d82cef73f0d41c73e93c0249.pdfموسسه جغرافیاپژوهشهای جغرافیای برنامهریزی شهری2383-14568120200320Assessment of Sustainability and Landscape Aesthetic Value (LAV) in Urban Green Spaces. The case of Tehran, District 22سنجش پایداری و ارزش زیباییشناسی چشمانداز (LAV) در فضاهای سبز شهری (مطالعۀ موردی: منطقۀ 22 تهران)2132367612210.22059/jurbangeo.2020.294868.1211FAحسنجنگیدانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایرانجمیلهتوکلی نیادانشیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران0000-0003-1107-0373محمد تقیرضویاناستاد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایرانJournal Article20191228The basic approach of NWHS is to preserve nature alongside the aesthetic representation of natural landscapes. The concept of ecological sustainability is also the product of visual aesthetics, geography, and ecology. The purpose of this study is to provide a descriptive and objective assessment (for NWHS and Ecological indices) and perceptual (Viewing Experience) of urban green spaces. This is holistic and comprehensive research and a combination of both quantitative and qualitative methods. We first examined the literature on cultural ecosystem services, landscape and environmental issues, and sustainability in the landscape of green spaces to extract the indices needed for the value of landscape aesthetics. By collecting information and questionnaires and analyzing them, an accurate estimation of sample size was done by geographical proportional sampling method and 150 questionnaires in 17 points for measuring criteria. Ecological criteria with a score of 0.422 and viewing experience with a score of 0.304 and NWHS with a score of 0.274 were ranked first to third in influencing the landscape aesthetics of the study area. The most aesthetic value is the central core of the National Botanical Garden , Chitgar ,Khargoush Dareh and Azadi , the eastern half of Tehran Waterfall (especially the northeast) and the central part of Javanmardan.Finally, it should be noted that although aesthetics is a comprehensive process, it is difficult to emphasize a number of indicators and may yield different results in different studies. Also, the main challenge is those aesthetics are not the main concern of urban researchers and theoristsوقتی از زیباییشناسی صحبت میکنیم، بهدنبال ابعاد عمیق چشمانداز جغرافیایی هستیم. رویکرد اساسی NWHS حفظ طبیعت در کنار نشاندادن زیباییشناسی چشماندازهای طبیعی است. مفهوم پایداری اکولوژیکی نیز محصول زیباییشناسی بصری، جغرافیا و بومشناسی است. هدف این پژوهش، ارزیابی توصیفی و عینی (برای شاخصهای NWHS و اکولوژیکی) و ادراکی (ترجیحات عموم) فضاهای سبز شهری است. این پژوهش کلینگر و جامع و شامل ادغام دو روش کمی و کیفی است. بدینترتیب ابتدا پیشینة مربوط به خدمات فرهنگی اکوسیستم، چشمانداز و برنامهریزی محیطزیست و پایداری در چشمانداز فضاهای سبز بررسی شده است تا شاخصهای مورد نیاز برای ارزش زیباییشناسی چشمانداز استخراج شود. با جمعآوری اطلاعات و تحلیل آنها، تخمین دقیق حجم نمونه به روش نمونهگیری مکانی (سطحی) که کاملاً جغرافیایی است صورت گرفته و 150 پرسشنامه در 17 نقطه برای سنجش معیار ترجیحات عموم توزیع شده است. معیار NWHS با ضریب 274/0 و اکولوژیکی با ضریب 422/0 و ترجیحات عموم (تجربة مشاهدهکنندگان) با ضریب 304/0 از نظر تأثیرگذاری بر زیباییشناسی چشمانداز منطقه در ردههای اول تا سوم قرار دارند. هستة اصلی باغ گیاهشناسی ایران، نیمة شرقی پارک جنگلی چیتگر، نیمة شمالی پارک خرگوشدره و مجتمع آزادی، نیمة شرقی آبشار تهران و بخش مرکزی پارک جوانمردان، بیشترین ارزش زیباییشناختی را در منطقه دارند. این مناطق 39 درصد از کل محدودة سبز را تشکیل میدهند. 28 درصد از فضاهای سبز نیز از نظر زیباییشناختی متوسط تا خوب است. پارک جنگلی وردآورد، لتمال کن و نیمة غربی آبشار تهران با 33 درصد کمترین ارزش زیباییشناسی را دارند. اگرچه زیباییشناسی فرایندی جامع است، تأکید بر تعدادی از شاخصها دشوار است و ممکن است در مطالعات مختلف نتایج متفاوتی بههمراه داشته باشد. همچنین چالش اصلی این است که زیباییشناسی نگرانی اصلی پژوهشگران و نظریهپردازان شهری نیست.https://jurbangeo.ut.ac.ir/article_76122_04bae8c033918115ad2319e486e82827.pdf