موسسه جغرافیاپژوهشهای جغرافیای برنامه‌ریزی شهری2383-14568220200621Investigating the Relationship between Sustainability of Urban Areas and Social Security of Citizens in Ahvaz Metropolisتحلیل رابطة پایداری مناطق شهری و امنیت اجتماعی شهروندان در کلان‌شهر اهواز2372577719510.22059/jurbangeo.2020.262495.943FAسعیدامانپوردانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران0000-0001-5360-9379Journal Article20180721In Two types of library and field information are used to collection data and information. Three areas (social, economic and urban services) and 54 variables were used to develop the Ahwaz city areas, where the information was obtained through statistics and detailed design. To measure the sense of social security, 12 variables were obtained from the questionnaire. The sample size was calculated using 320 Cochrane methods, T-test and Pearson correlation were used to measure the level of security feeling and its relation with development. Eventually, the fuzzy inference system was used in the MATLAB environment for regulatory development and security. Based on Vicor, Area 2, the first level of development and areas 6, 7 and 8 are in the final ranking. T – test, also showed that there is a difference in security between Ahvaz urban areas. The results of the correlation test indicated that there is a relationship between the developments of regions with the sense of social security of citizens. The results of the test of the fuzzy system indicate that according to the development rate of the city of Ahwaz, the security of citizens is moderate, low and very low.پرداختن به موضوع «امنیت اجتماعی» به این دلیل اهمیت دارد که وابستگی امنیت و پایداری شهری مقوله‌هایی اجتناب‌ناپذیر هستند. مقولة امنیت در رابطه با انسان و جوامع آن، از ابتدای خلقت ضرورتی در بقا بوده است؛ به‌گونه‌ای که یکی از شاخص‌های اصلی توسعه معرفی شده است. احساس امنیت، پیش‌نیاز هرگونه توسعة اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی است. هدف اصلی پژوهش حاضر، تحلیل رابطة پایداری مناطق شهری و امنیت اجتماعی شهروندان در کلان‌شهر اهواز است. این پژوهش، نظری-کاربردی و توصیفی-تحلیلی است که برای جمع‌آوری داده‌های آن از روش کتابخانه‌ای و میدانی استفاده شده است. به‌منظور سنجش میزان پایداری مناطق شهر اهواز از شاخص‌های اجتماعی، اقتصادی و خدمات شهری و برای سنجش احساس امنیت اجتماعی نیز از 12 متغیر استفاده شده است. حجم نمونه با استفاده از روش کوکران 320 خانوار بود که به تفکیک مناطق بین خانوارها توزیع شد. برای وزن‌دهی از آنتروپی و به‌منظور تحلیل داده‌ها، از تکنیک ویکور و GIS استفاده شد. به‌منظور سنجش امنیت اجتماعی و ارتباط آن با پایداری نیز از آزمون‌های آماری SPSS استفاده شد. درنهایت برای استانداردسازی میزان پایداری و احساس امنیت، از سیستم استنتاج فازی در محیط MATLAB استفاده شد. براساس تکنیک ویکور، منطقة 2 در سطح اول پایداری و مناطق 6، 7 و 8 در رتبة آخر پایداری قرار دارند. آزمون t نیز نشان می‌دهد میان مناطق شهری اهواز از نظر امنیت تفاوت وجود دارد. براساس نتایج آزمون هم‌بستگی، میان پایداری مناطق با امنیت اجتماعی شهروندان رابطة معناداری وجود دارد. نتایج آزمون سیستم فازی نیز نشان می‌دهد با توجه به میزان پایداری شهر اهواز، امنیت اجتماعی شهروندان در حالت متوسط، کم و خیلی کم است. درنهایت براساس نتایج به‌دست‌آمده، راهکارهایی مانند توزیع متعادل امکانات و خدمات شهری و رفع نابرابری‌های موجود در مناطق، لزوم مشارکت‌گیری شهروندان، لزوم شکل‌گیری ارتباط قوی میان مردم، شهروندان و نیروی انتظامی ارائه شده است.https://jurbangeo.ut.ac.ir/article_77195_043555cbce9685a223341da753a18198.pdfموسسه جغرافیاپژوهشهای جغرافیای برنامه‌ریزی شهری2383-14568220200320Evaluating and Assessing the Physical resilience of Urban Areas Against Accidents, A case Study of Kish Islandسنجش و ارزیابی میزان تاب‌آوری کالبدی مناطق شهری در برابر سوانح (مطالعۀ موردی: جزیرۀ کیش)2592787611410.22059/jurbangeo.2019.262070.938FAکرامت اللهزیاریاستاد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تهران، تهران، ایران0000-0001-9135-4768احمدپوراحمداستاد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تهران، تهران، ایران0000-0003-4599-3504رحمتالهفرهودیاستادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تهران، تهران، ایرانمحمدرضامعمارزادهدکتری رشتة جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، پردیس بین‌المللی کیش دانشگاه تهران، کیش، ایران0000-0002-2061-0493Journal Article20180715Cities and towns are not equally threatened by different dangers that potentially threatens them. This is because of different social, physical, environmental and cultural sizes of the cities. Therefore, each city or town follows a different approach. This requires thorough research studies on investigating the criteria and related indexes and their impacts of urban structure and resilience. This study has a practical nature and uses descriptive- analytical method to identify the effective resilience factors and physical indexes of urban neighborhoods, and also to evaluating and assess the physical resilience of Kish Island’s neighborhoods. The researcher attempts to present a framework for evaluating the rate of physical resilience. Then the data was collected by field methodology and questionnaire. In the next step, the conditions of neighborhoods in terms of resilience were provided by Friedman method and the resilience condition of the neighborhoods were calculated based on the effective parameters. The results showed that Nobonyad and Arabha Neighborhoods are respectively the best and the worst neighborhoods in terms of resilience. The second, third and the fourth rank of high resilience are line of the beach and respectively belongs to Eest and Sadaf neighbuor hoods. Due to the executive capability of the findings of this research study it is possible to provide a framework for evaluating and assessing the resilience of other urban neighborhoods.از آنجا که شهرها و شهرک‌ها در اندازة اجتماعی، اقتصادی، کالبدی، زیست‌محیطی و فرهنگی و نحوة قرارگرفتن در معرض خطرپذیری متفاوت هستند، هریک از آن‌ها رویکرد متفاوتی در سوانح دارند که ضرورت انجام پژوهش در این خصوص و بررسی معیارها و شاخص‌های مرتبط و تأثیرات آن بر تاب‌آوری شهری و ساختار شهری را ایجاب می‌کند. این پژوهش کاربردی و توصیفی- تحلیلی است که هدف آن شناسایی عوامل مؤثر تاب‌آوری و شاخص‌های کالبدی محله‌های شهری، سنجش و ارزیابی میزان تاب‌آوری کالبدی در محله‌های جزیرة کیش است. جامعة آماری این پژوهش، همة خانوارهای ساکن در محله‌های جزیرة کیش است. برای انجام پژوهش، حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران برآورد شد. حجم نمونة مردم ساکن در جزیرة کیش 384 نفر از سرپرستان خانوار ساکن در جزیرة کیش هستند. در این پژوهش ابتدا با استفاده از منابع کتابخانه‌ای، شاخص‌ها و عوامل مؤثر بر تاب‌آوری کالبدی اجتماع شهری شناسایی و تعریف عملیاتی شدند و سپس با استفاده از روش میدانی و پرسشنامه، جمع‌آوری اطلاعات مورد نیاز پژوهش صورت گرفت و در مرحلة بعد با استفاده از روش فریدمن وضعیت محله‌های جزیرة کیش از نظر تاب‌آوری مطالعه شد. سپس براساس مؤلفه‌های تأثیرگذار وضعیت تاب‌آوری مناطق مشخص شد. براساس این پژوهش، نتایج تحلیل داده‌های پژوهش و رتبه‌بندی به‌دست‌آمده از مؤلفه‌های تاب‌آوری جزیرة کیش، شاهد این مهم هستیم که بعد کالبدی جزیرة کیش در رتبه‌بندی مؤلفه‌های تاب‌آوری در پایین‌ترین ردیف قرار گرفته است و نیاز است در رشد و توسعة جزیرة کیش در مقایسه با تقویت شاخص‌های تاب‌آوری کالبدی اقدامات جدی صورت بگیرد. نتایج نشان می‌دهد از نظر تاب‌آوری کالبدی محلة نوبنیاد و عرب‌ها به‌ترتیب در بهترین و بدترین وضعیت قرار دارند و محله‌های نوار سیاحتی، اراضی شرقی و صدف در رتبه‌های دوم و سوم و چهارم هستند؛ پس ضروری است تا با انتخاب راهبرد متناسب و جذب سرمایه‌گذاری‌های مناسب و با توجه به ضوابط شهرسازی و کنترل‌های لازم، طی برنامه‌های معین در بازه‌های زمانی کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت، جزیرة کیش پایش و تقویت شود. همچنین به‌دلیل داشتن قابلیت اجرایی می‌توان از چارچوب این پژوهش برای رتبه‌بندی میزان تاب‌آوری در سایر محله‌ها و نواحی شهری استفاده کرد.https://jurbangeo.ut.ac.ir/article_76114_4a52f6c9507aec53592f82554a2bb6ec.pdfموسسه جغرافیاپژوهشهای جغرافیای برنامه‌ریزی شهری2383-14568220200621The Analysis of Walkability Role in the Urban Neighborhoods Social Capital, Case Study: Neighborhoods of Tehranتحلیل نقش قابلیت پیاده‌روی در ارتقای سرمایۀ اجتماعی محله‌های شهری (مطالعۀ موردی: محله‌های کلان‌شهر تهران)2792977719610.22059/jurbangeo.2020.287294.1144FAمحمدسلیمانیدانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانسیمینتولاییاستاد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانفرزانهساسانپوردانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانمهسانوروزیاندکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانعلیشماعیدانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانJournal Article20190814Urban spaces as areas for social life, are places for urban activities, social correlations, social interchange and formal behavior with others. Considering the features and uses, and according to the qualities of these spaces, they are capable of extending the social domain and they can have negative or positive effect on social connections, trust, social correlations and collaborations which all are components of social capital. One of the factors that can increase the level of interactions, is the movement of pedestrian in urban spaces. This research is done to discover and analyze the effects of walkability on improving the social capital in the sample neighborhoods of Tehran Megalopolis. In this research for determining of neighborhoods walkability level, GIS, VICKOR models, Shanon entropy and AHP, and for the testing of the social capital indexes is used questioner method and SPSS software. The result of this research shows that with the correlation coefficient (0.144) between two variables, there is no meaningful relation between walkability and social capital. So, with rejecting the hypothesis of the research, it's true that it can not be said firmly that with walkability spaces we can improve social capital, but maybe it can be said that the existing spaces are not qualified enough, and with creating pedestrian – oriented spaces with qualities based on urban design principles or with improving the quality of existing spaces can be improved social capital in the urban spaces.فضاهای شهری عرصه‌های زندگی اجتماعی و مکانی برای فعالیت‌های شهری، وابستگی اجتماعی، مبادلة اجتماعی و برخورد رسمی با دیگران است. این فضاها با درنظرگرفتن ویژگی‌ها و کارکردهایشان و با توجه به میزان کیفیت خود، توانایی گسترش حوزة عمومی را دارند و قادرند بر شکل‌گیری پیوندها و معاهدات اجتماعی، اعتماد، انسجام و مشارکت اجتماعی (مؤلفه‌های سازندة سرمایة اجتماعی) تأثیر مثبت یا منفی بگذارند. در این میان، یکی از عواملی که می‌تواند سبب افزایش سطح تعاملات شود، حرکت عابر پیاده در فضاهای شهری است. پژوهش حاضر با هدف کشف و تحلیل تأثیر قابلیت پیاده‌روی بر ارتقای سرمایة اجتماعی محله‌های نمونة کلان‌شهر تهران انجام شده است. در این پژوهش برای تعیین میزان این قابلیت از نرم‌افزار ArcGis و مدل‌های ویکور، آنتروپی شانون و AHP و برای سنجش متغیر سرمایة اجتماعی از پرسشنامه و نرم‌افزار SPSS استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد با توجه به ضریب هم‌بستگی کم (144/0) میان دو متغیر قابلیت پیاده‌روی و سرمایة اجتماعی در هشت محلة مورد بررسی رابطة معناداری وجود ندارد. درنتیجه فرضیة پژوهش رد می‌شود. هرچند نمی‌توان به‌صورت قاطع بیان کرد که به‌کمک فضاهایی با قابلیت پیاده‌روی موجود می‌توان به تقویت و افزایش سرمایة اجتماعی دست یافت، شاید بتوان گفت فضاهای موجود کیفیت لازم را ندارند؛ از این‌رو با ایجاد فضاهای پیاده‌مداری که کیفیت منطبق بر اصول طراحی شهری دارند، یا با بهبود کیفیت فضاهای موجود می‌توان به این مهم دست یافت.https://jurbangeo.ut.ac.ir/article_77196_56336e5e035f42bac4fe711704c83833.pdfموسسه جغرافیاپژوهشهای جغرافیای برنامه‌ریزی شهری2383-14568220200621Nvestigating the Proportionality of Urban Green Infrastructure with Spatial Justice Approach Using Landscape Metrics and Fuzzy Network(ANP Fuzzy)(Case Study: Tabriz Metropolitan Area)بررسی تناسب زیرساخت سبز شهری با رویکرد عدالت فضایی با استفاده از متریک‌های سیمای سرزمین و تحلیل شبکۀ فازی (مطالعۀ موردی: کلان‌شهر تبریز)2993257719710.22059/jurbangeo.2020.288146.1158FAحسنمحمودزادهدانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران0000-0001-5465-1114محمدصمدیکارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانمهدیهریسچیاندانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران0000-0002-1337-3581Journal Article20190830The present study, with the nature of developmental-applied and descriptive-analytical method, has investigated the spatial distribution of urban green infrastructure of Tabriz metropolitan areas with spatial justice approach. In this study, fuzzy network analysis (ANP Fuzzy) was used to evaluate the suitability of green infrastructure. The green infrastructure was extracted in five completely suitable, appropriate, medium, inappropriate and completely inappropriate classes. On the other hand, landscape metrics (CA, NP, Pland, Pd, LPI) were obtained in Fragstats software environment. The results showed that Zone 1 was ranked as the most suitable class with 72% and other regions were Area Two with 51%, Area Ten with 21%, Area Four with 20%, Area Three and Seven with 17%, respectively. Percentage, Region 5 with 14%, Region 6 and Eight with 7% and finally Region 2 with no proper class rank second to tenth. Survey of landscaping results also showed that the status of green infrastructure in the ten areas except areas one, two and ten is poor. These results indicate that the suitability of urban green infrastructure from the perspective of spatial justice has not been observed in the ten metropolitan areas of Tabriz.یکی از چالش‌های مهم رشد شهری و افزایش جمعیت، تغییر کاربری زمین و از بین رفتن زیرساخت سبز است. در دهه‌های اخیر، زیرساخت سبز شهری کلان‌شهر تبریز که سریع‌ترین رشد شهری را در میان شهرهای شمال غرب کشور دارد، به دلایل مختلف از جمله توسعة شهر از سوی مدیران و گاهی خود شهروندان، قربانی سودجویی اقتصادی و کاربری‌های خاکستری شده است؛ از این‌رو پژوهش حاضر با ماهیت توسعه‌ای-کاربردی و توصیفی-تحلیلی به بررسی توزیع فضایی زیرساخت سبز شهری مناطق دهگانة کلان‌شهر تبریز با رویکرد عدالت فضایی پرداخته است. در این پژوهش، از سه معیار محیطی، اجتماعی، اقتصادی و پانزده زیرمعیار تأثیرگذار (ارتفاع، لیتولوژی، شیب زمین، جهت شیب، آسایش، فاصله از کاربری مسکونی، فاصله از کاربری آموزشی، فاصله از معابر اصلی، فاصله از تأسیسات و تجهیزات شهری، تراکم جمعیت، بعد خانوار، امنیت اجتماعی، پراکنش زیرساخت سبز، ارزش زمین و درآمد) استفاده شد. همچنین برای ارزیابی تناسب زیرساخت سبز از روش تحلیل شبکة فازی (ANP Fuzzy) استفاده شد. پس از استخراج وزن متغیرها در محیط نرم‌افزار Super Decision، این وزن‌ها در لایه‌های مربوط اعمال شدند و نقشة نهایی پهنه‌بندی زیرساخت سبز در پنج کلاس کاملاً مناسب، مناسب، متوسط، نامناسب و کاملاً نامناسب استخراج شد. از سوی دیگر متریک‌های سیمای سرزمین (CA, NP, Pland, Pd, LPI) در محیط نرم‌افزار Fragstats بهدست آمد. براساس نتایج، مناطق دهگانة تبریز از نظر برخورداری از زیرساخت سبز در سطح کلاس کاملاً مناسب بدین‌ترتیب قرار دارند: منطقة 1 با برخورداری از 72 درصد در رتبة اول، منطقة 2 با 51 درصد، منطقة 10 با 21 درصد، منطقة 4 با 20 درصد، منطقة 3 و 7 با 17 درصد، منطقة 5 با 14 درصد، منطقة 6 و 8 با 7 درصد و درنهایت منطقة 9 با نداشتن کلاس کاملاً مناسب به‌ترتیب در رده‌های دوم تا دهم قرار گرفته‌اند. بررسی نتایج سیمای سرزمین نیز نشان می‌دهد، وضعیت زیرساخت سبز شهری در مناطق دهگانه، به‌جز مناطق 1، 2 و 10، در بقیة مناطق نامطلوب است. همچنین تناسب زیرساخت سبز شهری از منظر عدالت فضایی در سطح مناطق دهگانة کلان‌شهر تبریز رعایت نشده است.https://jurbangeo.ut.ac.ir/article_77197_b9f3188c954c422e55635789673b1796.pdfموسسه جغرافیاپژوهشهای جغرافیای برنامه‌ریزی شهری2383-14568220200621Assessment of effective factors on the future of Inefficient Urban Tissue Based o(Case Study: Yazd )ارزیابی بافت‌های ناکارآمد شهری براساس رویکرد بازآفرینی پایدار (مطالعۀ موردی: بافت ناکارآمد شهر یزد)3273457719810.22059/jurbangeo.2020.293372.1199FAنجمهایزدفردانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه یزد، یزد، ایرانمحمدرضارضاییدانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه یزد، یزد، ایران0000-0002-6721-3014حمیدمحمدیاستادیار گروه شهرسازی دانشگاه یزد، یزد، ایرانJournal Article20191202The rapid growth of urbanization and urbanization has caused many problems; one of the major problems is the inadequate urban texture. These textures are areas of urban spaces that, in comparison with other areas of the city, have lagged behind the development and evolutionary cycle of life and have become the focus of urban problems and failures. In recent years, the urban regeneration approach has been introduced as a late approach in the field of restoration to solve the problems of inefficient urban contexts. Sustainable urban development must consider in order achieving regeneration. Therefore, the sustainable urban regeneration approach, taking into account all social, economic, physical and environmental aspects, has a comprehensive, integrated and sustainable perspective on improving the physical, social and environmental status of inefficient tissues. The present study was conducted by identifying the factors affecting the inefficiency of urban tissues and evaluating the degree of stability and instability in the dysfunctional texture of Yazd city using a qualitative-quantitative sequential combination research method. In the first part (qualitative research) the research data is identified through studying the theoretical foundations and literature of the research, the criteria and indicators affecting sustainable Regeneration based on the selected research approach, and in the second part (quantitative research) through survey method, 385 questionnaires between Inhabitants of Inefficient Tissues were completed and analyzed by SPSS software. Given that, many factors are involved in sustainable regeneration of dysfunctional urban tissues. In the qualitative studies of the research, by layered survey,رشد بی‌رویه و شتابان شهرنشینی و شهرگرایی، مشکلات زیادی را به همراه داشته است. یکی از این مشکلات عمده، وجود بافت‌های ناکارآمد شهری است؛ یعنی پهنه‌هایی از فضاهای شهری که در مقایسه با سایر پهنه‌های شهر از جریان توسعه و چرخة تکاملی حیات عقب افتاده‌اند و به کانون مشکلات و نارسایی‌های شهری تبدیل شده‌اند. در سال‌های اخیر، رویکرد بازآفرینی شهری به‌عنوان رویکردی متأخر در حوزة مرمت، برای حل مشکلات بافت‌های ناکارآمد شهری مطرح شده است. برای رسیدن به بازآفرینی باید توسعة پایدار شهری مدنظر قرار بگیرد؛ از این‌رو رویکرد بازآفرینی پایدار شهری، با درنظرگرفتن همة ابعاد اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و زیست‌محیطی، به بافت دیدگاهی جامع، یکپارچه و پایدار برای بهبود وضعیت کالبدی، اجتماعی و زیست‌محیطی بافت‌های ناکارآمد دارد. پژوهش حاضر با شناخت عوامل مؤثر بر ناکارآمدی بافت‌های شهری و ارزیابی میزان پایداری و ناپایداری در بافت ناکارآمد شهر یزد و به روش کیفی-کمی انجام گرفته است. در بخش اول (پژوهش کیفی) داده‌های پژوهش با مطالعة مبانی نظری و ادبیات پژوهش، معیارها و شاخص‌های مؤثر بر بازآفرینی پایدار، برمبنای رویکرد منتخب پژوهش شناسایی شدند. در بخش دوم (پژوهش کمی) نیز به روش پیمایشی، 385 پرسشنامه میان ساکنان بافت ناکارآمد تکمیل و با استفاده از نرم‌افزار SPSS تحلیل شدند. عوامل متعددی در بازآفرینی پایدار بافت‌های ناکارآمد شهری دخیل هستند؛ از این‌رو در مطالعات کیفی پژوهش با بررسی لایه‌لایه‌ای، مسئلة بافت‌های ناکارآمد شهری بررسی شده است. نتایج کمی پژوهش نشان می‌دهد این منطقه در وهلة اول از نظر اقتصادی و در مرحلة بعد از نظر ابعاد کالبدی، مدیریتی، اجتماعی و زیست‌محیطی ناپایدار است. درواقع ناپایداری ابعاد اقتصادی بافت ناکارآمد، نمود خود را به‌صورت ناپایداری دیگر ابعاد به‌ویژه ابعاد کالبدی نشان می‌دهد؛ بنابراین رویکرد بازآفرینی شهری پایدار به‌دلیل چشم‌انداز جامع و یکپارچة خود می‌تواند نسخة مناسبی برای مداخله در این بافت‌ها باشد.https://jurbangeo.ut.ac.ir/article_77198_ef8c1c372d9f9909ff13828cf2982ada.pdfموسسه جغرافیاپژوهشهای جغرافیای برنامه‌ریزی شهری2383-14568220200621Apartments Price Estimation using Linear and Geographically Weighted Regression (Case Study: District six of Tehran city)تخمین قیمت آپارتمان با استفاده از رگرسیون خطی و وزن‌دار جغرافیایی (مطالعۀ موردی: منطقۀ 6 شهر تهران)3473697720010.22059/jurbangeo.2020.293856.1204FAجوادکوه پیمادانشجوی کارشناسی ارشد سنجش‌ازدور و GIS، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایرانمیثمارگانیاستادیار سنجش‌ازدور و GIS، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران0000-0001-6577-4443نجمهنیسانی سامانیدانشیار گروه سنجش‌ازدور و GIS، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران0000-0002-4456-6271Journal Article20191215The house is one of the main requirements of human to achieve comfort and relaxation. It plays an essential role in life’s quality and is an index of welfare in a society. According to the central bank of Iran reports, the housing share in households has increased by more than 30 percent from 2008 to 2017. This rate increased by 43 percent in 2017. These values are also higher for lower deciles. In 2016, 78% of low-income households’ income was spent on housing and food. Therefore, these families unable to enjoy urban amenities. Also, due to the annual movements which cause many problems of hiring and stresses, the priority of citizens is house purchasing. Therefore, families search in the city to find suitable apartments according to their needs and budget. Awareness of property prices is important for both homeowners and customers. If buyers know the prices of apartments in the area, not only find the most suitable unit based on their needs and budget but may not also be defrauded by some individuals. Researches show that residents of each area look for apartments around the previous areas for purchase or rental of residential units. The price information gives people more freedom and confidence to find the best cases, and save time and money instead of limit themselves to the surrounding area.مسکن یکی از نیازهای اصلی بشر در برآوردن آسایش و آرامش است. در سال‌های اخیر، به‌دلیل تغییرات شدید قیمت مسکن، به‌ویژه در شهر تهران، تخمین قیمت آپارتمان به یکی از موضوعات جذاب در میان شهروندان تبدیل شده است. هدف این مطالعه بررسی چگونگی تغییرات قیمت مسکن براساس پارامترهای مختلف واحدهای مسکونی و درنهایت ارائة یک مدل برای تخمین قیمت یک آپارتمان است. در ابتدا هم‌بستگی میان پارامترهای مؤثر در قیمت آپارتمان‌ها در سال 1397 بررسی شد. سپس با استفاده از داده‌های قیمت و روش‌های رگرسیون خطی و جغرافیایی، قیمت آپارتمان‌های منطقة 6 شهر تهران تخمین زده شد. برای تعیین قیمت آپارتمان‌ها از متغیرهای سن بنا، روز سال، زیربنا، آسانسور و طبقه، داشتن یا نداشتن پارکینگ، انباری و آدرس و موقعیت جغرافیایی استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد روش رگرسیون جغرافیایی نتایج دقیق‌تری از رگرسیون معمولی دارد و می‌تواند دقت مدل را نیز در هر نقطه بیان کند. براساس روش رگرسیون جغرافیایی، مدل در برخی نقاط دقتی بیش از 95 درصد دارد؛ درحالی‌که برای برخی نقاط کمتر از 55 درصد و نشان‌دهندة وابستگی شدید قیمت آپارتمان به موقعیت آن است. به عبارت دیگر، در نواحی مختلف عوامل متفاوتی در تعیین قیمت آپارتمان اهمیت دارند. درنهایت مدلی سنتی برای تخمین قیمت ارائه شده است که بیش از 90 درصد تغییرات قیمت در منطقه را بیان می‌کند که از روابط رگرسیونی عادی ساده‌تر است و با نتایج پژوهش‌های میدانی از مشاوران املاک هم‌خوانی کامل دارد.https://jurbangeo.ut.ac.ir/article_77200_eb079aee45db1c6d46285183ebfaaf12.pdfموسسه جغرافیاپژوهشهای جغرافیای برنامه‌ریزی شهری2383-14568220200621Spatial analysis and evaluation of urban spaces from the elderly-friendly city perspective (Study area: District 6 of Tehran, Iran)تحلیل مکانی و ارزیابی فضاهای شهری از منظر شهر دوستدار سالمند (مطالعۀ موردی: منطقۀ 6 شهر تهران)3713897720110.22059/jurbangeo.2020.295771.1215FAعلیحسینقلی زادهدانشجوی دکتری سنجش‌ازدور و سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانمحمدرضاجلوخانی نیارکیدانشیار گروه سنجش‌ازدور و سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانمهسانخستین روحیدانشجوی دکتری سنجش‌ازدور و سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانفخرالدینحاجیلوکارشناس ارشد سنجش‌ازدور و سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانJournal Article20200112With the increase in the elderly population, the calm and healthy urban environments must be provided according to the elderly needs and preferences. In recent year urban environments are being monitored and evaluated by urban planners and managers to improve the quality of the elderly life and urban aged-friendliness. There are a variety of approaches to these surveys, from traditional questionnaire completion methods to the use of GIS-MCDA algorithms, all of which have been used in research. In the present study, two GIS-based MCDA approaches, including global and local TOPSIS, multi-criteria decision making based on GIS system for evaluation of Elderly Friendly City in Parts of Region 6. Seven criteria, including distance from health services, distance from transportation services, security, pollution, distance from public services, sidewalks status, and distance from green space were chosen as the inputs for the GIS-MCDA process. The initial weights of criteria were calculated using Best-Worst Method (BWM). According to the results derived from global TOPSIS, there is a decreasing trend in the aged-friendliness form the northern to southern areas, while there is not any trends in the output of local TOPSIS method. Moreover, the total area of urban blocks with high values of age-friendliness using global TOPSIS (622528.46 m2) was more than local TOPSIS (401899.76 m2). Comparing the age-friendliness map obtained by the two methods and the map generated using the field surveys ( Borda method) shows that the results of global TOPSIS are more consistent with the field-based map.امروزه با رشد جمعیت سالمند در جامعه، نیاز به محیط‌های شهری آرام و سالم، متناسب با نیازهای سالمندان بیش از گذشته احساس می‌شود. برای دستیابی به شهر دوستدار سالمند و برخورد مناسب با پدیدۀ سالمندی و ارتقای کیفیت زندگی سالمندان، پایش و اطلاع از ساختار و ویژگی‌های سالمندی در کشور برای برنامهریزان و مدیران ضروری است. روش‌های مختلفی برای پایش و ارزیابی اینکه شهرها تا چه حد دوستدار سالمند هستند وجود دارد. در این تحقیق، برای ارزیابی شش محلۀ منطقۀ 6 تهران شامل انقلاب اسلامی، دانشگاه تهران، بهجت‌آباد، قائم‌مقام فراهانی، پارک لاله و ایرانشهر از منظر شهر دوستدار سالمند، روش تحلیل تصمیم‌گیری چندمعیارۀ تاپسیس مبتنی بر سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) با دو رویکرد سراسری و محلی بهکار گرفته شد. معیارهای استفاده‌شده در این تحقیق شامل فاصله از خدمات بهداشتی-درمانی، فاصله از خدمات حمل‌ونقل، امنیت، آلودگی هوا، فاصله از خدمات عمومی، وضعیت پیاده‌روها و فاصله از فضای سبز است که وزن اولیۀ آن‌ها با استفاده از روش بهترین-بدترین بهدست آمد. نتایج روش تاپسیس سراسری نشان داد که کیفیت زندگی شهری سالمندان دارای روندی کاهشی از شمال به جنوب منطقه است؛ درحالی‌که روش تاپسیس محلی هیچ‌گونه روندی را برای این پارامتر در منطقه نشان نمی‌دهد. همچنین مجموع مساحت بلوک‌های شهری با درجۀ شهر بسیار دوستدار سالمند، درروش تاپسیس سراسری (46/622528 مترمربع) و در تاپسیس محلی (76/401899 مترمربع) بهدست آمد. مقایسۀ نتایج و ارزیابی بازدید میدانی به روش بردا (Borda) نشان داد که میزان مطابقت بازدید میدانی با نتایج روش تاپسیس سراسری بیشتر از تاپسیس محلی است.https://jurbangeo.ut.ac.ir/article_77201_de54504b3a206ed47f3cad71cad71cfa.pdfموسسه جغرافیاپژوهشهای جغرافیای برنامه‌ریزی شهری2383-14568220200621Explaining the principles, dimensions and components of the ecological city approach (case study of Bojnourd city)تبیین اصول، ابعاد و مؤلفه‌های رویکرد شهر اکولوژیک (مطالعۀ موردی: شهر بجنورد)3914137720210.22059/jurbangeo.2020.298673.1241FAمحمودجمعه پورعضو هیئت‌علمی گروه برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایرانسیده شبنازاتحادکارشناس ارشد برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایرانفرشادنوریانعضو هیئت‌علمی گروه شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایرانJournal Article20200229The city of Bojnourd is one of the cities that, due to the rapid, scattered and unbalanced growth of the new political and administrative roles and the sudden increase in urban population, is facing serious problems in various urban dimensions, especially in the current and future situation; The necessary policy and planning must be done by adopting the appropriate approach for its balanced and sustainable future development. In the present study, with descriptive-analytical and exploratory approach, first, the components of ecological city are extracted in five environmental, economic, social, managerial and physical categories in the form of 88 components and during the Delphi interview process, 16 priority components for localization in the city. Bojnourd was identified. In the second step, the prioritization of the components was done through the nominal group method and based on the comparison of its result with the Delphi result and the degree of their adaptability; the components were classified into three categories. The first floor, components with the highest adaptability, including components of improving waste and municipal wastewater, urban intelligence, utilization of public transport and clean energy, development of comprehensive, codified and integrated laws in the field of ecological, culture and style Citizen life is the existence of valuable cultural bodies in the old part of Bojnourd, controlling and managing suburbanization and informal settlements. Therefore, it is suggested that the role of these factors in the realization of the ecological city be examined and considered in future programs.ترویج رویکردهای جدید که افقی نو به روی برنامهریزان شهری نمایان کرده است، نگاه به شهر را به‌عنوان سیستمی اکولوژیکی-اجتماعی بر نگاه کالبدی صرف غالب می‌کند و روابط اکولوژیکی-اجتماعی مؤثر بر شهر را در جهت رفع مسائل شهری در اولویت قرار می‌دهد. رویکرد شهر اکولوژیک، به‌عنوان یکی از رویکردهای نوظهور توسعۀ پایدار، از جملۀ آن‌هاست. شهر اکولوژیک، شهر هماهنگ با طبیعت، به‌دنبال تحقق پویایی اقتصادی و عدالت اجتماعی است. در این میان، رشد و توسعۀ شتابان شهرها با قابلیت‌های اجتماعی، اقتصادی و محیطی آن هماهنگی و سازگاری لازم را ندارد و این تطابق‌نداشتن موجب بروز مشکلات جدی در وضعیت موجود، ابهام در توسعۀ آتی آن‌ها، توسعۀ ناپایدار و آسیب‌پذیری این شهرها می‌شود. بجنورد از جمله شهرهایی است که به‌دلیل رشد سریع، پراکنده و نامتعادل پیرو برعهده‌گرفتن نقش‌های جدید سیاسی و اداری و افزایش یکبارۀ جمعیت شهری، با مشکلات جدی در ابعاد مختلف به‌ویژه پایداری در وضع موجود و آینده روبه‌رو است. از این‌رو باید با اتخاذ رویکرد مناسب در جهت توسعۀ متعادل و پایدار آتی آن، سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی لازم صورت گیرد. این شهر با پتانسیل‌های بوم‌شناختی و طبیعی از جمله شهرهایی است که با وجود زمینه‌های اکولوژیکی، به‌دلیل تغییرات ناگهانی رشد جمعیت شهری و توسعه‌های اخیر، از حرکت در مسیر توسعۀ شهری پایدار بازمانده است؛ بنابراین، رویکرد شهر اکولوژیک نسخۀ مناسبی برای توسعۀ پایدار شهر بجنورد است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و اکتشافی مؤلفه‌های اصلی شهر اکولوژیک را شناسایی و در ابعاد مختلف سطح‌بندی می‌کند و درنهایت با ارائۀ مدلی، بومی‌سازی رویکرد شهر اکولوژیک در شهر بجنورد را محقق می‌سازد. در این پژوهش، ابتدا مؤلفه‌های شهر اکولوژیک در پنج دستۀ زیست‌محیطی، اقتصادی، اجتماعی، مدیریتی و کالبدی در قالب 88 مؤلفه طی مراحل مصاحبۀ دلفی طبقه‌بندی، و 16 مؤلفۀ دارای اولویت برای بومی‌سازی در شهر بجنورد شناسایی شدند. در گام دوم، بار دیگر اولویت‌بندی مؤلفه‌ها به روش گروه اسمی انجام گرفت و با مقایسۀ نتیجۀ آن با نتیجۀ دلفی و میزان انطباق‌پذیری آن‌ها، مؤلفه‌ها در سه دسته طبقه‌بندی شدند. طبقۀ اول شامل مؤلفه‌هایی با بالاترین انطباق‌پذیری است که عبارت‌اند از: بهبود وضعیت پسماند و زباله و فاضلاب شهری، هوشمندسازی شهری، بهره‌گیری از حمل‌ونقل عمومی و انرژی‌های پاک، تدوین قوانین جامع، مدون و یکپارچه در زمینۀ پهنۀ اکولوژیک، فرهنگ و سبک زندگی شهروندی، وجود کالبدهای ارزشمند فرهنگی در بافت قدیم شهر بجنورد، کنترل و مدیریت حاشیه‌نشینی و سکونتگاه‌های غیررسمی. از این‌رو، پیشنهاد می‌شود نقش این عوامل در تحقق شهر اکولوژیک، بررسی و در برنامه‌های آتی به آن توجه شود.https://jurbangeo.ut.ac.ir/article_77202_1958ecc0f18ef6b4eb68722df94b3b36.pdfموسسه جغرافیاپژوهشهای جغرافیای برنامه‌ریزی شهری2383-14568220200621An Analysis on the Social Effectiveness of Public Spaces Development in the Central Context of Iranian Cities (Case Study: Sabzemeydan Zanjan Walkway)تحلیلی بر اثربخشی اجتماعی توسعۀ فضاهای عمومی در بافت مرکزی شهرهای ایران (مطالعۀ موردی: پیاده‌راه سبزه‌میدان شهر زنجان)4154437720310.22059/jurbangeo.2020.294744.1210FAمحمدتقیحیدریاستادیار گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران0000-0003-4359-8850محسناحدنژاد روشتیدانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران0000-0003-0791-4086سعیدمحرمیکارشناس ارشد جغرافیا، دانشگاه زنجان، زنجان، ایرانمریمرحمانیدکتری جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانJournal Article20191226in the contemporary era, with the rise of individualism, the development of public spaces as an adjunct to human beings has become more important in bringing them closer to each other and compensating for some of the current lost social capital in the architectural and urban contexts of the past. However, today these spaces have undergone extensive changes that have largely distanced themselves from their original nature and failed to respond to the needs of citizens. Evaluates after interventions. Different tests such as exploratory factor analysis, single sample T test, ANP network analysis process and structural equation modeling were used for data analysis. Finally, the extent of explaining and predicting the implementation of the Branch Square project on the socio-cultural developments of Branch Square neighborhoods under the influence of causal relationships among the six components was analyzed by structural equation modeling. The results showed that social motivation indices (with coefficient of T = 5.363); social interactions (with coefficient of T = 11.1818); and visual quality (with coefficient of T = 9.9402) were positive and higher than standard. As a result, the implementation of the Green Field Project has refined and enhanced the social structures and attitudes of urban people by enhancing visual quality and creating a center for social interaction and urban communication. Based on the research findings, it can be stated that this project is in transition phase and has not yet reached the final level of quality, satisfaction and social desirability.با آغاز قرن بیستویکم، جهان ما به‌تدریج به عصری وارد شده است که مضمون تاریخی-اجتماعی جدیدی را به‌دنبال داشته است. همچنین توجه به توسعة فضاهای عمومی به‌عنوان محمل انسان‌های مجاور، به‌منظور نزدیک‌ترکردن آنان به یکدیگر و جبران بخشی از سرمایه‌های اجتماعی از دست رفتة جاری در بافت‌های معماری و شهری گذشته اهمیت بیشتری می‌یابد. با وجود این، امروزه این فضاها دچار تغییرات و تحولات گسترده‌ای شده‌اند که سبب شده تا حد زیادی از ماهیت اولیة خود فاصله بگیرند و نتوانند آن‌گونه که باید، پاسخگوی نیازهای شهروندان باشند. با این رویکرد هدف این نوشتار ارزیابی اثربخشی اجتماعی فضای عمومی سبزه‌میدان شهر زنجان بر ساکنان محله‌های بافت تاریخی شهر زنجان است. همچنین در این مطالعه، با استفاده از روش‌های زمینه‌یاب پیمایشی، به مطالعة سبزه‌میدان شهر زنجان پرداخته و ادراک و بینش جامعة آماری پس از مداخلات ارزیابی شده است. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون‌های مختلفی مانند تحلیلعاملی اکتشافی، آزمونt تک‌نمونه‌ای، فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی و مدل معادلات ساختاری استفاده شده است. درنهایت نیز میزان تبیین و پیش‌بینی‌کنندگی اجرای پروژة سبزه‌میدان بر تحولات اجتماعی-فرهنگی محله‌های پیرامون سبزه‌میدان متأثر از روابط علی میان مؤلفه‌های شش‌گانه با مدل معادلات ساختاری صورت گرفته است. براساس نتایج، شاخص‌های انگیزش اجتماعی با ضریب 363/5، تعاملات اجتماعی با ضریب 188/11 و کیفیت بصری با ضریب 402/9 مثبت و بیشتر از حد استاندارد هستند. درنتیجه اجرای پروژة سبزه‌میدان به ارتقای کیفیت بصری، انگیزش اجتماعی و تعاملات اجتماعی در محله‌های پیرامون سبزه‌میدان منجر شده است. همچنین با توجه به نتایج آزمون فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی، شاخص‌های تعاملات اجتماعی و کیفیت بصری در ناحیة 1 قرار دارند. درنتیجه اجرای پروژة سبزه‌میدان ساختارهای اجتماعی و نگرش‌های مردم‌شهری را به‌دلیل ارتقای کیفیت بصری و ایجاد مرکزی برای تعاملات اجتماعی و ارتباطات شهری، اصلاح کرده و ارتقا داده است. بر مبنای یافته‌های پژوهش می‌توان گفت این پروژه در مرحلة گذار قرار دارد و هنوز به درجة نهایی از کیفیت، رضایت و مطلوبیت اجتماعی نرسیده است. با وجود این، توانایی تحولات مثبت و عمیق در اثربخشی اجتماعی در آینده را دارد و می‌تواند روند فعلی تحولات اجتماعی را با اجرای فازهای بعدی پروژه در آیندة شهر زنجان مؤثرتر کند.https://jurbangeo.ut.ac.ir/article_77203_f8c57123a634f9f95e9bbe3734b14855.pdfموسسه جغرافیاپژوهشهای جغرافیای برنامه‌ریزی شهری2383-14568220200621Determination and Identify Factors Influencing in Designing an Smart Organization Model for Urban Management (Case study: Municipality of Mashhad)تعیین و تشخیص عوامل مؤثر در طراحی سازمان هوشمند برای مدیریت شهری (مطالعۀ موردی: شهرداری مشهد)4454677720410.22059/jurbangeo.2020.299143.1245FAرستمصابری فردانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه پیام‌نور، تهرانJournal Article20200207Enhancing energy, creating wealth, and respecting citizenship rights along with streamlining the way people are provided with services depends on the intelligence of organizations. For this reason, in recent years, the urban management intelligence paradigm has become one of the main categories in the research literature in this area, and each group and organization also claims to have applied all or at least a significant part of the process in practice. This is while according to the latest ranking in 2018, none of the cities in Iran is on the list of the world's best intelligent cities. Consequently, in this study, the design of the intelligent organization model has been examined for the municipality to determine its executive and practical strategies and the components that affect intelligence. This study was conducted in a descriptive and analytical manner in which the required data were collected from a sample of 400 experts and scholars. Finally, the collected data were evaluated using structural equation method and the hypotheses presented in a causal structure were tested with partial least squares or PLS, bootstrapping technique, and so on. The results showed that the overall fit of the model was appropriate and considering the amount of factor load obtained, intelligent governance, intelligent dynamics, intelligent life, intelligent people, intelligent economy, and ultimately, intelligent environment, respectively, have the most effect on establishment of a smart organization to manage the city.در سال‌های اخیر، پارادایم هوشمندسازی مدیریت شهری به یکی از مقوله‌های اساسی در ادبیات تحقیقی این حوزه تبدیل شده است. این در حالی است که طبق آخرین رده‌بندی در سال 2018، هیچ‌یک از شهرهای ایران در فهرست برترین شهرهای هوشمند جهان قرار ندارند. به همین دلیل، در این پژوهش طراحی مدل سازمان هوشمند برای شهرداری بررسی می‌شود تا راهکارهای اجرایی و عملی آن مشخص و مؤلفه‌های اثرگذار بر هوشمندسازی تعیین شود. این مطالعه به شیوۀ توصیفی-تحلیلی به انجام رسید. داده‌های مورد نیاز از نمونه‌ای به حجم 400 نفر از کارشناسان و صاحب‌نظران، با استفاده از پرسشنامۀ محقق‌ساخته گردآوری و با روش معادلات ساختاری ارزیابی شد. برای طراحی پرسشنامه، از روش دلفی خبرگان استفاده شد و فرضیات مطرح‌شده در یک ساختار علی با تکنیک حداقل مربعات جزئی PLS، تکنیک بوت استراپینگ و غیره آزمون شدند. نتایج نشان داد که برازش کلی مدل مناسب است و با توجه به مقدار بار عاملی به‌دست‌آمده، حکمرانی هوشمند، پویایی هوشمند، زندگی هوشمند، مردم هوشمند، اقتصاد هوشمند و سرانجام محیط هوشمند، به‌ترتیب بیشترین اثر را بر ایجاد سازمان هوشمند برای اداره و مدیریت شهر دارند. استفاده از فناوری شبیه‌سازی روند ارائۀ خدمات و اینترنت موجب افزایش کارایی سازمان‌ها و همچنین افزایش رضایتمندی می‌شود. کاربرد واقعیت مجازی در شکل‌گیری محیط هوشمند با کاهش ریسک همراه است و استفاده از تکنیک‌های سنتی ارائۀ خدمات، کارایی چندانی در دنیای کنونی ندارد.https://jurbangeo.ut.ac.ir/article_77204_8476a4fa102134e03dd7178cc9b71a10.pdf