تحلیل و ارزیابی همبستگی های فضایی-کارکردی خدمات عمومی در شهر یزد

نوع مقاله : پژوهشی - کاربردی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه یزد

2 دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

کیفیت همبستگیهای فضایی-کارکردی خدمات عمومی دارای اثرات کلیدی بر کیفیت زندگی شهری است. براین اساس، هدف مقاله حاضر این بود که همبستگیهای فضایی-کاکردی خدمات عمومی را با استفاده از شاخص نزدیکترین همسایه، تابع ریپلی، روش همبستگی فضایی و روش تحلیل واریانس در قالب دو گروه خدمات عمومی همسان و خدمات عمومی ناهمسان در شهر یزد ارزیابی کند. تحلیل خدمات عمومی همسان براساس شاخص نزدیکترین همسایه نشان داد که الگوی توزیع همه خدمات عمومی از الگوی متمرکز پیروی میکند. کاربری حمل ونقل متمرکزترین الگو را و کاربریهای ورزشی کمترین میزان تمرکز را دارا هستند، اگرچه براساس تابع ریپلی، مراکزآموزش فنی و حرفه ای در فاصله پنجم و مراکز بهداشتی در فاصله چهارم به نحو معناداری از الگوی پخش تبعیت میکنند. هم چنین، تحلیل خدمات عمومی ناهمسان نشان داد که بین تمام خدمات به جز کاربری آموزش عالی و فضاهای ورزشی، همبستگی مستقیم فضایی وجود دارد. توزیع فضایی خدمات پارکینگ با کاربری نیروی انتظامی و با کاربریهای اداری دارای همبستگی کارکردی-فضایی بالاتری در مقایسه با سایر کاربریها است. هم چنین، کاربری مهدکودک دارای بالاترین همبستگی فضایی با کاربری بهداشتی است، اگرچه خدمات مذکور، براساس تحلیل واریانس، دارای تفاوت معناداری با یکدیگر از نظر نحوه استقرار فضایی هستند. بعد از کاربری بهداشتی، کاربری آموزش عالی و کاربری درمانی دارای همبستگی فضایی-کارکردی بالاتری با مهدکودک هستند، و براساس تحلیل واریانس، دارای شباهت معنادار آماری از نظر استقرار فضایی هستند. استفاده از تحلیل واریانس نشان داد که وجود همبستگی فضایی بالا میان خدمات عمومی ناهمسان الزاما به تقویت مناسبات کارکردی آنها منجر نمیشود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Analysis of Spatial-Functional Correlations between Public Facilities in Yazd City

نویسندگان [English]

  • Hojatollah Rahimi 1
  • Hassan Rahimi 2
1 Assistant Professor, Department of Geography, Yazd University
2 Shahid Beheshti University
چکیده [English]

With regard to the key effects that spatial-functional correlations between urban public facilities have on the quality of urban life, the aim of this article was to analyze the correlations between public facilities in Yazd city. To do this, four different methods, including the nearest neighbor index, K-Ripley function, spatial correlation index and analysis of variance (ANOVA) for two different groups of facilities including homogeneous public facilities and heterogeneous public facilities have been carried out in this article. Results have shown that although facilities such as technical and vocational training centers and public health services have shown a clustered pattern according to the nearest neighbor index, as the K-Ripley function has indicated, their distribution does not follow the same pattern at different scales of analysis. The analysis of the spatial correlation between the distribution of population and the distribution of public facilities has also shown that there is a negative correlation between them, except hygenic facilities. In addition, as the analysis of the spatial correlation between heterogeneous facilities has shown, except the correlation between higher education facilities and sports facilities, there was a positive but not strong relationship between all of them. Finally, it has been argued, according to the ANOVA method, that the high values of spatial correlation between heterogeneous public facilities do not necessarily mean that they are close to each other spatially.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Spatial-functional correlations
  • homogeneous public facilities
  • heterogeneous public facilities
  • Yazd city