تحلیل تطبیقی سرزندگی شهری در محلات قدیم و جدید با رویکرد حق به شهر؛ مورد پژوهی محلات شهر یزد

نوع مقاله : پژوهشی - کاربردی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

10.22059/jurbangeo.2022.344362.1707

چکیده

دیدگاه حق به شهر از هنری له فور را می‌توان از دو منظر مورد بررسی قرار داد: حقی که شهروند بر ذمّه‌ی شهر دارد و حقی که شهر بر ذمّه‌ی شهروند. یکی از حقوقی که شهروندان از آن برخورداری هستند حق به فضای سرزنده شهری است، محلاتی پویا، درخور شان و منزلت و البته تلاش و کوشش شهروندان یک محله. اما شهروند برای رسیدن به این حق نخست باید حقوقی را رعایت کند؛ فضایی را تولید کنند که، بازتولید آن فضای سرزنده شهری برای همه شهروندان باشد. شهر تاریخی یزد که از میراث غنی نهفته در ارزش‌های پایداری برخوردار است، به سرعت تحت فشارهای مدرنیته دچار تحولات فضایی شده‌ است. پس از بررسی و تحلیل یافته‌ها محلات؛ محله‌ی فهادان (بافت تاریخی) بیشترین میزان سرزندگی را داراست، در رتبه‌ی دوم محله‌ی صفائیه از محلات ثروتمند نشین(جدید) شهر جای دارد و در رتبه‌ی سوم محله‌ی حاشیه نشین اسکان کویر(درگذار) قرار گرفته است. قرارگیری محله‌ی فهادان در جایگاه نخست میزان سرزندگی شهری ناشی از تنوع بالا در کالبد و حاضران در محیط است. از سوی دیگر قرارگیری محله‌ی اسکان کویر در جایگاه سوم دلیل بر پایین بودن سرزندگی محله نیست چرا که کالبد ناقص و آسیب پذیر محدوده کیفیت زندگی محدوده را پایین آورده است. در میان این سه محله، محله‌ی صفائیه بهترین وضعیت را از حیث کیفیت محیط داراست اما پدیده‌ی غریبگی و عدم سرمایه اجتماعی و حس لامکانی میان ساکنان و غریبه‌گزی با عابران و رهگذران به طور محسوسی قابل مشاهده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparative analysis of urban vitality in old and new neighborhoods with the approach of the right to the city; A case study of neighborhoods in Yazd city

نویسندگان [English]

  • Ali Hosseini 1
  • Zohreh Fanni 2
  • Ali Momeni 3
1 Department of Human Geography, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Faculty member of Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
3 Department of Human Geography and Spatial Planning، Faculty of Earth Sciences، Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The view of the right to the city by Henry Le Four can be examined from two perspectives: the right that the citizen has over the city and the right that the city has over the citizen. One of the rights that citizens enjoy is the right to a lively urban atmosphere, dynamic neighborhoods, The historical city of Yazd, which has a rich heritage hidden in sustainable values, has rapidly undergone spatial changes under the pressures of modernity. After reviewing and analyzing the findings of the localities; The neighborhood of Fahadan (historical texture) has the highest level of vitality, it is in the second rank of the neighborhood of Safaiyeh, one of the rich (new) neighborhoods of the city, and it is in the third rank of the marginal neighborhood of Skan Kavir (Dergaz). The placement of Fahadan neighborhood in the first place of urban vitality is due to the high diversity in the body and people present in the environment. On the other hand, the placement of the desert settlement neighborhood in the third place is not the reason for the low vitality of the neighborhood, because the incomplete and vulnerable body of the area has lowered the quality of life of the area. Among these three neighborhoods, Safaieh neighborhood has the best situation in terms of quality of the environment, but the phenomenon of alienation and lack of social capital and a sense of loneliness among residents and alienation with passers-by are noticeably visible.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urban vitality
  • right to the city
  • neighborhoods of Yazd