سنجش و ارزیابی مؤلفه‌های برنامه‌ریزی شهری در توسعة پایدار گردشگری شهر کاشان

نوع مقاله: پژوهشی - کاربردی

نویسندگان

1 دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشیار، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشکدة جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزواری، ایران

چکیده

جاذبه‌های مختلف در شهر کاشان اشکال متنوع ، زیبا و کم نظیری از گردشگری شهری را به‌وجود آورده است، اما بی‌توجهی به نقش برنامه‌ریزی شهری در جهت توسعة زیرساخت‌ها، تجهیزات و ارائة تسهیلات به گردشگران سبب عقب‌ماندن این شهر در یکی از زمینه‌های مهم فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی در سطوح منطقه‌ای، ملی و جهانی به‌عنوان مقصد حرکت‌های گردشگری شده است. بنابراین از آنجا که توجه به ارکان و معیارهای اساسی برنامه‌ریزی شهری برای استفادة مؤثر از این جاذبه‌ها امری ضروری است، در پژوهش حاضر، نقش راهبردی و کلیدی برنامه‌ریزی شهری در توسعة پایدار گردشگری شهر کاشان تبیین و راهبردها و رهنمودهای مناسبی برای توسعة این فعالیت به‌منظور تأثیر مثبت بر توسعة پایدار (اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی) شهر ارائه شده است.نوع پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه انجام توصیفی- تحلیلی است که اطلاعات آن به دو شیوة اسنادی (کتابخانه‌ای) و پیمایشی (میدانی) جمع‌آوری شده است. براساس نتایج پژوهش، زیرساخت‌ها، تجهیزات و تسهیلات شهری، همچنین استفاده از ابزارهای نوین در برنامه‌ریزی گردشگری تأثیر بسزایی در دستیابی به توسعة پایدار گردشگری دارند؛ یعنی به تناسب توسعة زیرساخت‌ها، تجهیزات، ساماندهی فضای شهری و استفاده از ابزارهای نوین در برنامه‌ریزی گردشگری، امکان دستیابی به توسعة پایدار گردشگری شهری بیشتر خواهد شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Measurement and evaluation of Urban planning components in Tourism Sustainable Development of Kashan City

نویسندگان [English]

  • aboozar vafaei 1
  • Hossein Hataminejad 2
  • ali shekarybadi 3
1 teacher
2 Associate professor of geography and urban planning, university of Tehran
3 Ph.D. student of geomorphology
چکیده [English]

Various attractions existence has brought different urban tourism forms in Kashan, but ignoring the role of urban planning in the course of fundamental elements development and equipments and presenting the conveniences to the tourists, in spite of the great potential of various, rare and beautiful tourism attractions, has led to postpone in one of the significant aspects of economic, social and acts and has been as a target in tourism, in territorial, national and global levels. Considering that for these attractions effective utilization, it is necessary to pay attention to fundamental elements and basic criteria in urban planning, this research is to clarify the key and directional role of urban planning in urban tourism sustainable development of Kashan and present suitable directions and suggestions for this act development to positive influence on sustainable development (economical, social and cultural )in this city. The research is applicable in purpose, descriptional and analytical in accomplishment and the information gathered in documentary (library study) and survey methods. The consequences of the research indicates a direct and positive relation between substructures, equipments and urban conveniences and also utilizing modern equipments in tourism planning , and obtaining the urban tourism sustainable development. Proportionally , the more developing in substructures ,equipments and urban space organizing and also using modern equipments in tourism planning , the more it is possible to obtain the sustainable development in urban tourism

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sustainable Development
  • Urban Tourism
  • Urban Planning
  • Kashan city

آقاجانی، سمیه، 1386، «راه‌های تقویت جاذبه‌های گردشگری در شهرهای ایران»، نشریة شوراها، شمارة 20، صص ۱۸-۲۲.

الوانی، سید مهدی و معصومه پیروزبخت، 1385، فرایند مدیریت جهانگردی، انتشارات دفتر پژوهش‌های فرهنگی، تهران.

تقوایی، مسعود و اعظم صفرآبادی، 1390، «نقش مدیریت شهری در دستیابی به توسعة پایدار گردشگری شهری (مطالعة موردی شهر کرمانشاه)»، مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، شمارة 4، صص 35-52.

تقوایی، مسعود و محمود اکبری، 1388، مقدمه‌ای بر برنامه‌ریزی و مدیریت گردشگری شهری، انتشارات پیام علوی، اصفهان.

تولایی، سیمین، 1386، مروری بر صنعت گردشگری، انتشارات دانشگاه تربیت‌معلم، تهران.

وایگی،چاک، ادواردو فایوسولا، 1386، جهانگردی در چشم‌اندازی جامع، ترجمة علی پارساییان و سید محمد اعرابی، دفتر انتشارات پژوهش‌های فرهنگی، تهران.

حامد، محبوبه، 1389، «گردشگری و برنامه‌ریزی منطقه‌ای»، کتاب ماه علوم اجتماعی، شمارة 32، صص۱۳۰-۱۳۳.

حسین‌زاده دلیر، کریم و حسین ملکی، 1384، «توسعة پایدار شهری و کاربری اراضی شهر ایلام»، مجلة دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهیدچمران اهواز، شمارة 1، صص 23-54.

دیناری، احمد، 1389، گردشگری شهری در ایران و جهان، انتشارات واژگان خرد، مشهد.

ذاکرحقیقی، کیانوش و محمدهادی رزمی، 1390، «نقش برنامه‌ریزی شهری در توسعة پایدار گردشگری شهری»، همایش گردشگری و توسعة پایدار، دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان، صص 1-11.

رحمانی، بیژن، شمس، مجید و ساناز حاتمی‌فر، 1389، «امکان‌سنجی توسعة پایدار گردشگری در شهر ملایر با استفاده از مدل SWOT»، فصلنامة جغرافیا و مطالعات محیطی، دورة اول، شمارة 3، صص 13-35.

زاهدی، شمس‌السادات، 1388، «گردشگری و توسعة پایدار: ضرورت جاری‌سازی حفاظت محیطی در سیاست‌های توسعة گردشگری»، فصلنامة مطالعات جهانگردی، شمارة 11 و 12، صص 1-22.

زاهدی، شمس‌السادات، 1385، مبانی توریسم و اکوتوریسم پایدار (با تأکید بر محیط‌زیست)، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی، تهران.

سینایی، وحید، 1374، «توسعة پایدار و گردشگری»، مجلة اطلاعات سیاسی–اقتصادی، شمارة 95 و 96، صص 134-137.

شعبانی‌فرد، محمد، پوراحمد، احمد، حسینی، علی و مصطفی رشیدی، 1388، «بررسی سنجش ظرفیت پذیرش گردشگری شهری و مدل‌سازی شهرهای گردشگری پایدار از بعد کالبدی (نمونة موردی: منطقة 12 تهران)»، نشریة تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، شمارة 14، صص 47-74.

فنی، زهره و علی محمدنژاد، 1388، «نقش مدیریت شهری در توسعة پایدار گردشگری (مطالعة موردی: شهر رامسر)»، فصلنامة مطالعات جهانگردی، شمارة 11 و 12، صص 101-122.

کاظمی، علی، صناعی، علی، رنجبریان، بهرام و کریم آذربایجانی، 1389، «شناسایی مزیت‌های رقابتی در صنعت گردشگری به‌منظور جذب گردشگران خارجی؛ مورد مطالعه: استان اصفهان»، مجلة مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، شمارة 5، صص 93-110.

محبوب فر، محمدرضا، شفقی، سیروس و علی زنگی‌آبادی، 1390، «توان سنجی و برنامه‌ریزی گردشگری شهر کاشان»، مجلة علمی-تخصصی برنامه‌ریزی فضایی، سال اول، شمارة 2، صص 109-131.

مرادی، لیلا و بیژن رحمانی، 1389، «نقش گردشگری در توسعة پایدار شهری (مطالعة موردی: شهر مشهد)»، فصلنامة جغرافیایی سرزمین، دورة هفتم، شمارة 25، صص 41-52.

مرکز آمار ایران، 1395، گزیدة نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن شهر کاشان، انتشارات مرکز آمار ایران، تهران.

موحد، علی، 1386، گردشگری شهری، انتشارات دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز.

مهدی‌زاده، جواد، 1383، «مبانی و راهکارهای توسعة گردشگری شهری در ایران»، مجلة مجلس و پژوهش، سال یازدهم، شمارة 44، صص 121-152.

Aghajani, S., 2007, Ways to Enhance Tourism Attractions in Iranian Cities, Journal of Shahs, No. 20. (In Persian)

Alvani, M., and Pirouz Bakhte, M., 2006, Tourism Management Process; Cultural Research Bureau Publishers, Tehran, First Edition. (In Persian)

Wai Gay, Chak ., 2007, Tourism in Comprehensive Perspective, Translation by Ali Parsayian and Seyed Mohammad Arabi, Cultural Studies Publishers, Tehran, Fourth Edition. (In Persian)

Dinari, A., 2010, Urban Tourism in Iran and the World, Mashhad: Petty Vocabulary Publishers, Second Edition. (In Persian)

Fani, Z., and Mohammad Nejad, A., 2009, Role of Urban Management in Sustainable Tourism Development (Case Study: Ramsar City), Journal of Tourism Studies, No. 11 and 12, PP. 101-122. (In Persian)

Hamed, M., 2010, Tourism and Regional Planning, Social Science Moon Book, No. 32. (In Persian)

Hosseinzadeh Dalir, K., and Maleki, H., 2005, Urban Sustainable Development and Land Use in Ilam City, Journal of Faculty of Literature and Humanities, Shahid Chamran University, Ahvaz, No. 1, PP. 23-54. (In Persian)

Jurowski, C., Uysal, M., and Williams, D. R., 1997, A Theoretical Analysis of Host Community Resident Reactions to Tourism, Journal of Travel Research, Vol. 36, No. 2, PP. 3-11.

Kazemi, A., Sanaei, A., Ranjbarian, B., and Azarbaijani, K., 2010, Identification of Competitive Advantages in the Tourism Industry in Order to Attract Foreign Tourists: Case Study of Isfahan Province, Journal of Urban and Regional Studies and Research, No. 5, PP. 93-110. (In Persian)

Mahbubfar, M. R., Shafaghi, S., and Zangi Abadi, A., 2011, Capacity and Tourism Planning in Kashan, Scientific-Specialized Journal of Space Planning, Vol. 1, No. 2, PP. 109-131. (In Persian)

Mahdizadeh, J., 2004, Foundations and Strategies For Urban Tourism Development in Iran, Journal of Parliament and Research, Vol. 11, No. 44, PP. 121-152. (In Persian)

Moradi, L., and Rahmani, B., 2010, The Role of Tourism in Urban Sustainable Development (Case Study of Mashhad City), Geographical Quarterly of the Territory, Vol. 7, No. 25, PP. 41-52. (In Persian)

Movahed, A., 2007, Urban Tourism, Shahid Chamran University Press, Ahwaz, First Edition. (In Persian)

Rahmani, B., Shams, M., and Hatamifar, S., 2010, Feasibility of Tourism Sustainable Development in Malayer City Using SWOT, Geography Quarterly and Environmental Studies, Vol. 1, No. 3, PP. 13-35. (In Persian)

Shabani Fard, M., Pour Ahmad, A., Hosseini, A., and Rashidi, M., 2009, Investigating the Measurement Capacity of Adoption of Urban Tourism and Modeling Sustainable Tourism Cities in Physical Dimension (Case Study of District 12 of Tehran), Journal of Applied Research of Geographic Sciences, Vol. 11, No. 14, PP. 47-74. (In Persian)

Sinai, V., 1995, Sustainable Development and Tourism, Journal of Political-Economic Information, No. 95-96, PP. 134-137. (In Persian)

Statistics Center of Iran., 2017, Selection of the Results of General Census of Population and Housing in Kashan, Iran Statistics Center Publishers. (In Persian)

Taghvaei, M., and Akbari, M., 2009, Introduction to Urban Tourism Planning and Management, Payam Alavi Publishers, Esfahan, First Edition. (In Persian)

Taghvaei, M., and Safarabadi, A., 2011, The Role of Urban Management in the Development of Sustainable Urban Tourism (Case Study of Kermanshah City), Geographical Studies of Arid Areas, No. 4, PP. 35-52. (In Persian)

Tavallaei, S., 2007, A Review of Tourism Industry, Tarbiat Moallem University Press, Tehran, First Edition. (In Persian)

Zahedi, Sh., 2006, The Foundations of Tourism and Sustainable Ecotourism (With an Emphasis on the Environment), Allameh Tabatabai University Press, First Edition. (In Persian)

Zahedi, Sh., 2009, Tourism and Sustainable Development: The Necessity of Environmental Protection Streaming in Tourism Development Policies, Quarterly of Tourism Studies, No. 12 and 11, PP. 1-22. (In Persian)

Zakere Haghighi, K., and Razmi, M. H., 2012, The Role of Urban Planning in Sustainable Urban Tourism Development, Tourism and Sustainable Development Conference, Islamic Azad University, Hamedan Branch, PP. 1-11. (In Persian)