تحلیلی بر اثربخشی اجتماعی توسعۀ فضاهای عمومی در بافت مرکزی شهرهای ایران (مطالعۀ موردی: پیاده‌راه سبزه‌میدان شهر زنجان)

نوع مقاله: پژوهشی - کاربردی

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 کارشناس ارشد جغرافیا، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

4 دکتری جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

چکیده

با آغاز قرن بیست­ویکم، جهان ما به‌تدریج به عصری وارد شده است که مضمون تاریخی-اجتماعی جدیدی را به‌دنبال داشته است. همچنین توجه به توسعة فضاهای عمومی به‌عنوان محمل انسان‌های مجاور، به‌منظور نزدیک‌ترکردن آنان به یکدیگر و جبران بخشی از سرمایه‌های اجتماعی از دست رفتة جاری در بافت‌های معماری و شهری گذشته اهمیت بیشتری می‌یابد. با وجود این، امروزه این فضاها دچار تغییرات و تحولات گسترده‌ای شده‌اند که سبب شده تا حد زیادی از ماهیت اولیة خود فاصله بگیرند و نتوانند آن‌گونه که باید، پاسخگوی نیازهای شهروندان باشند. با این رویکرد هدف این نوشتار ارزیابی اثربخشی اجتماعی فضای عمومی سبزه‌میدان شهر زنجان بر ساکنان محله‌های بافت تاریخی شهر زنجان است. همچنین در این مطالعه، با استفاده از روش‌های زمینه‌یاب پیمایشی، به مطالعة سبزه‌میدان شهر زنجان پرداخته و ادراک و بینش جامعة آماری پس از مداخلات ارزیابی شده است. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون‌های مختلفی مانند تحلیل­عاملی اکتشافی، آزمونt  تک‌نمونه‌ای، فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی و مدل معادلات ساختاری استفاده شده است. درنهایت نیز میزان تبیین‌ و پیش‌بینی‌کنندگی اجرای پروژة سبزه‌میدان بر تحولات اجتماعی-فرهنگی محله‌های پیرامون سبزه‌میدان متأثر از روابط علی میان مؤلفه‌های شش‌گانه با مدل معادلات ساختاری صورت گرفته است. براساس نتایج، شاخص‌های انگیزش اجتماعی با ضریب 363/5، تعاملات اجتماعی با ضریب 188/11 و کیفیت بصری با ضریب 402/9 مثبت و بیشتر از حد استاندارد هستند. درنتیجه اجرای پروژة سبزه‌میدان به ارتقای کیفیت بصری، انگیزش اجتماعی و تعاملات اجتماعی در محله‌های پیرامون سبزه‌میدان منجر شده است. همچنین با توجه به نتایج آزمون فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی، شاخص‌های تعاملات اجتماعی و کیفیت بصری در ناحیة 1 قرار دارند. درنتیجه اجرای پروژة سبزه‌میدان ساختارهای اجتماعی و نگرش‌های مردم‌شهری را به‌دلیل ارتقای کیفیت بصری و ایجاد مرکزی برای تعاملات اجتماعی و ارتباطات شهری، اصلاح کرده و ارتقا داده است. بر مبنای یافته‌های پژوهش می‌توان گفت این پروژه در مرحلة گذار قرار دارد و هنوز به درجة نهایی از کیفیت، رضایت و مطلوبیت اجتماعی نرسیده است. با وجود این، توانایی تحولات مثبت و عمیق در اثربخشی اجتماعی در آینده را دارد و می‌تواند روند فعلی تحولات اجتماعی را با اجرای فازهای بعدی پروژه در آیندة شهر زنجان مؤثرتر کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Analysis on the Social Effectiveness of Public Spaces Development in the Central Context of Iranian Cities (Case Study: Sabzemeydan Zanjan Walkway)

نویسندگان [English]

  • MOHAMAD TAGHI HEYDARI 1
  • mohsen ahad nejad 2
  • saeeid moharami 3
  • MARYAM RAHMANI 4
1 university of zanjan
2 university of zanjan
3 university of zanjan
4 UNIVERSITY OF ZANJAN
چکیده [English]

in the contemporary era, with the rise of individualism, the development of public spaces as an adjunct to human beings has become more important in bringing them closer to each other and compensating for some of the current lost social capital in the architectural and urban contexts of the past. However, today these spaces have undergone extensive changes that have largely distanced themselves from their original nature and failed to respond to the needs of citizens. Evaluates after interventions. Different tests such as exploratory factor analysis, single sample T test, ANP network analysis process and structural equation modeling were used for data analysis. Finally, the extent of explaining and predicting the implementation of the Branch Square project on the socio-cultural developments of Branch Square neighborhoods under the influence of causal relationships among the six components was analyzed by structural equation modeling. The results showed that social motivation indices (with coefficient of T = 5.363); social interactions (with coefficient of T = 11.1818); and visual quality (with coefficient of T = 9.9402) were positive and higher than standard. As a result, the implementation of the Green Field Project has refined and enhanced the social structures and attitudes of urban people by enhancing visual quality and creating a center for social interaction and urban communication. Based on the research findings, it can be stated that this project is in transition phase and has not yet reached the final level of quality, satisfaction and social desirability.

کلیدواژه‌ها [English]

  • public spaces
  • Social impact
  • Social production of space
  • Zanjan Square
افشاری، جمال (1395). طراحی فضای شهری سبزه‌میدان با تأکید بر نشانه‌شناسی شهر زنجان، پایان‌نامة کارشناسی ارشد رشتة معماری، استاد راهنما: دکتر مریم کلامی، زنجان: دانشگاه زنجان.
اکبری، احسان، خالق‌پناه، کمال و بختیار بهرامی (1392). ارتقای کیفیت فضای خیابان با تقویت پیاده‌روی و اجتماع‌پذیری کاربران، نمونة موردی: خیابان کاشی‌کاری و گاراژ در کرمانشاه، همایش بین‌المللی عمران شهری سنندج: 726-734.
بختیار نصرآبادی، آمنه، بختیار نصرآبادی، حسنعلی و احمد بختیار نصرآبادی (1390). «تحلیلی بر فضای شهری مردم‌گرا و رابطة آن با رفتار شهروندی»، جامعه‌شناسی کاربردی، سال بیست و دوم، شمارة 3، 101-114.
بنتلی، ای. یان (1382). محیط‌های پاسخ‌ده، ترجمة مصطفی بهزادفر، تهران: انتشارات دانشگاه علم و صنعت.
پوراحمد، احمد، زیاری، کرامت الله و حسین حاتمی‌نژاد (1397). «تحلیلی بر ماهیت فضای عمومی در پروژه‌های بزرگ‌مقیاس گردشگری شهری براساس نظریة تولید اجتماعی فضا (مطالعة موردی: شهر تهران)»، گردشگری شهری، دورة پنجم، شمارة 2، 135-159.
پوراحمد، احمد، زیاری، کرامت‌الله و حسین حاتمی‌نژاد (1397). «تحلیلی بر کنترل فضای عمومی در پارک‌های شهر تهران»، پژوهش‌های جغرافیای برنامه‌ریزی شهری، دورة ششم، شمارة 4، 649-673.
تقوی سنگدهی، محمود (1393). اجتماع‌پذیری عرصه‌های عمومی شهر، همایش ملی معماری، عمران و توسعة نوین شهری تبریز، کانون ملی معماری ایران، 57-65.
ثبوتی، هوشنگ (1377). بناهای آرامگاهی استان زنجان، جلد اول، زنجان: انتشارات زنگان.
حبیبی کیومرث و همکاران (1387). از زنگان تا زنجان (سیری بر تحولات کالبدی-فضایی بافت کهن شهر)، زنجان: انتشارات دانشگاه زنجان.
حیدری، فردین و مجید زارعی (1398). «مفهوم حق به شهر و ارتباط آن با طراحی شهری شهروندمدار؛ تطبیق هنجارهای جامع بیانگر شهروندمداری با شاخصه‌های کیفی طراحی شهری»، مجلة منظر، سال یازدهم، شمارة 46، 14-23.
دانش‌پور، عبدالهادی و مریم چرخچیان (1389). «فضاهای عمومی و عوامل مؤثر بر حیات جمعی»، مجلة باغ نظر، شمارة 7، 19-28.
داوودی، الهام و آتوسا مدیری (1395). «ارزیابی پراکنش مکان‌های سوم در ارتباط با سطوح طبقاتی مختلف شهر زنجان»، نشریة مطالعات شهری، شمارة 16، 81-93.
دوزدزانی، یاسمین، اعتصام، ایرج و محمد نقی‌زاده (1394). «مقایسة رضایتمندی شهروندان میدان‌های نقش‌جهان، بهارستان، دل‌کامپو و ناوونا از طراحی میادین اجتماع‌پذیر شهری»، نشریة پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، شمارة 21، 103-120.
ذکاوت، کامران و یاسمن سادات دهقان (1393). «مدل مدیریت خلق مکان و مؤلفه‌های سازندة کیفیت در عرصة عمومی»، معماری و شهرسازی آرمان‌شهر، شمارة 17، 215-224.
راست‌بین، ساجد و یاسر جعفری (1391). «رابطة هم‌بستگی بین کیفیت‌های محیطی و تداوم حیات شهری در عرصة عمومی»، مجلة باغ نظر، شمارة 21، 35-46.
رضائی، مریم و هانیه نصیری اردلی (1398). «ارزیابی میزان پاسخگویی فضاهای عمومی شهری به نیازهای معلولان جسمی حرکتی (مطالعة موردی: خیابان فردوسی شهر سنندج)»، پژوهش‌های ‌جغرافیای برنامه‌ریزی شهری،‌ دورة هفتم‌، شمارة 3‌، 509-532.
سرور، رحیم (1390). «ارزیابی تأثیر اجتماعی و برنامه‌های توسعة شهری (ارائة چارچوب روش‌شناختی ارزیابی تأثیر اجتماعی، مورد مطالعه: سامان‌دهی قطعات شهدای بهشت‌زهرا)»، چشم‌انداز جغرافیایی (مطالعات انسانی)، سال ششم، شمارة ۱۷، 17-30.
سلطانی، لیلا (1397). «واکاوی بعد تاریخی مکان در ضرباهنگ اجتماعی فضای جمعی»، فصلنامة هنر و تمدن شرق، سال ششم، شمارة 21، 47-56.
سلطانی، لیلا و علیرضا سیاوشی (1397). «برنامه‌ریزی مدیریت فضای جمعی جماع‌الفنای مراکش بر مبنای مؤلفه‌های منظر شهری»، فصلنامة هنر و تمدن شرق سال ششم، شمارة 20، 37-44.
سلطانی، منصوره (1394). ارزیابی عوامل تأثیرگذار بر تعاملات اجتماعی شهروندان در میادین شهری با رویکرد ارتقا اجتماع‌پذیری، همایش بین‌المللی معماری، عمران و شهرسازی در آغاز هزارة سوم، تهران، 89-101.
شارع‌پور، محمود (1395). «حق به شهر و فضای عمومی شهر»، فصلنامة تخصصی میراث فرهنگی و گردشگری، سال دوم، شمارة 2، 50-66.
شاهینی، آتنا (1393). اجتماع‌پذیری فضای عمومی، کنگرة بین‌المللی پایداری در معماری و شهرسازی امارات، کانون ملی معماری ایران، 57-66.
شیخی، حجت و محمدرضا رضایی (1396). «ارزیابی کیفیت محیطی فضاهای شهری پیاده‌مدار و پاسخ‌دهی اجتماعی (نمونة موردی: خیابان فردوسی شهر ایلام)»، نشریة پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، سال هشتم، شمارة 29، 83-98.
صادقی، علیرضا، موسوی سرینه باغی، الهه و زهرا پاستون (1397). «بررسی معناداری رابطة جهت‌گیری مذهبی و شادکامی در بین شهروندان استفاده‌کننده از فضاهای عمومی شهری؛ نمونة موردی: شهر مشهد»، نشریة پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، سال نهم، شمارة 34، 149-168.
صالحی‌نیا، مجید و غلامحسین معماریان (1388). «اجتماع‌پذیری فضای معماری»، نشریة هنرهای زیبا، شمارة 40، 5-12.
صحراکار، ندا و کیانوش ذاکرحقیقی (1398). «تحلیلی بر اثرگذاری کیفیت محیط کالبدی بر الگوهای رفتاری شهروندان (نمونة موردی: میدان باباطاهر همدان)»، فصلنامة علمی-پژوهشی و برنامه‌ریزی شهری، سال دهم، شمارة 39، 145-154.
عادلی، مینا و علیرضا عبداله‌زاده فرد (1396). «بررسی تأثیر ابعاد اجتماعی بر میزان استفاده مردم از فضاهای عمومی شهری (مطالعة موردی: تفرجگاه چمران –حدفاصل پل شهیدان شیخی تا نیایش)»، فصلنامة جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، چشم‌انداز زاگرس، دورة نهم، شمارة 31، 1-22.
علی تاجر، سعید؛ زارعی حاجی آبادی، فاطمه (1395). « نقش محیط ساخته شده در تعاملات دانشجویان در فضاهای غیر رسمی مدارس معماری نمونه موردی: دانشکده هنر و معماری دانشگاه بوعلی و پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران»، فصلنامة آرمان‌شهر، دوره 21، شماره 1، 79-90.
علیخواه، فردین و معصومه شادمنفعت (395). «عشاق و شهر (مطالعه‌ای در باب جوانان و فضاهای عمومی در شهر رشت)»، فصلنامة تحقیقات فرهنگی، دوره نهم، شمارة 1، 149-176.
علیمردانی، مسعود، مهدی‌نژاد، جمال‌الدین و طلیعه افهمی (1394). «رشد کیفی فضای شهری به‌منظور ارتقای تعاملات اجتماعی (نمونة موردی خیابان احمدآباد مشهد)»، دوفصلنامة هنرهای کاربردی، شمارة 7، 5-14.
غفارزاده، آزیتا و حیدر جهانبخش (1392). اجتماع‌پذیری محلات شهری؛ نمونة موردی: محلة جلفای اصفهان، کنفرانس بین‌المللی عمران، معماری و توسعة پایدار شهری تبریز، 432-445.
غیبی، محمد، شیخ، محمدحسین و مهرداد محمدنژاد (1394). الزامات معماری مؤثر در اجتماع‌پذیری فضای ایستگاه‌های اتوبوس؛ مطالعة موردی: شهر مشهد، کنگرة بین‌المللی مهندسی عمران تبریز، 73-84.
فرازمند، راحله (1393). ارزیابی عملکرد فضاهای عمومی براساس متغیر اجتماع‌پذیری، کنگرة بین‌المللی سازه، معماری و توسعة شهری تبریز، 268-282.
فروزان‌گهر، حمیده، جهانشاه‌لو، لعلا و مجید نادری (1391). «چارچوب ارزیابی سرمایة اجتماعی در ساختار شهر با تأکید بر نقش فضاهای عمومی»، مجلة هویت شهر، شمارة 112، 5-14.
قربان زاده، اسدالله (1395). «راه پرپیچ وخم طرح سبزه‌میدان»، نشریة دنیای اقتصاد، شمارة ۳۶۴۵، 5-6.
قلمبردزفولی، مریم و محمد نقی‌زاده (1393). «طراحی فضای شهری به‌منظور ارتقای تعاملات اجتماع (مطالعة موردی: بلوار بین‌محله‌ای)»، نشریة هویت شهر، سال هشتم، شمارة 17، 15-24.
قمری، حسام و کریم مردمی (1390). «الزامات معماری تأثیرگذار در اجتماع‌پذیری فضای ایستگاه مترو»، نشریة مدیریت شهری، شمارة 27، 31-40.
کارمونا، متئو و تیم هیت (1391). مکان‌های عمومی، فضاهای شهری: ابعاد گوناگون طراحی شهری، ترجمة فریبا قرایی و مهشید شکوهی، تهران: دانشگاه هنر.
کریستوفر، الکساندر (1386). معماری و راز جاودانگی راه بی‌زمان ساختن، ترجمة مهرداد قیومی بیدهندی، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
کشاورز فضل، ساناز و سمیه منجزی (1396). «نقش کیفیت فضاهای باز شهری در تعاملات اجتماعی با مقایسة موردی میدان عتیق و نقش‌جهان در اصفهان»، فصلنامة علمی -تخصصی معماری سبز، سال سوم، شمارة 9، 41-59.
لنگ، جان (1394). طراحی شهری: گونهشناسی رویه‌ها و طرح‌ها، ترجمة حسین بحرینی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
لینچ، کوین (1381). تئوری شکل شهر، ترجمة حسین بحرینی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
محمدی، محمد و محمدحسین آیت‌اللهی (1385). «عوامل مؤثر در ارتقای اجتماع‌پذیری بناهای فرهنگی، بررسی موردی: فرهنگسرای فرشچیان اصفهان»، دوفصلنامة دانشگاه هنر، شمارة 15، 79-96.
محمودی‌نژاد، هادی (1388). فضا و مکان در طراحی شهری، تهران: انتشارات هله.
محمودی‌نژاد، هادی و محمدرضا پورجعفر (1388). طراحی شهری و سرمایة اجتماعی در فضاهای شهری، تهران: انتشارات هله.
مدنی‌پور، علی (1379). طراحی فضاهای شهری؛ نگرشی بر فرایندهای اجتماعی مکانی، ترجمة فرهاد مرتضایی، تهران: انتشارات پردازش و برنامه‌ریزی شهری.
مدیری، آتوسا و الهام داوودی (1396). «بررسی نقش مکان‌های سوم بر ارتقای زندگی اجتماعی شهر زنجان در بازة زمانی انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی (مطالعة موردی: محدودة سبزه‌میدان شهر زنجان-ایران)»، پژوهش‌های جغرافیای انسانی، دورة چهل‌و‌نهم، شمارة 3، 553-570.
معروفی، حسین و گلدیس وحیدی برجی (1394). «فضا و تحقق‌پذیری حق شهری»، فصلنامة مطالعات شهری، شمارة 16، 5-14.
مهندسین مشاور نقشیاد (1396). سبزه‌میدان جدید زنجان (خلاصة گزارش مرحله اول)، کارفرما: شهرداری زنجان.
نجاتیان، ابراهیم و امیراحمد امینیان (1393). اجتماع‌پذیری و جایگاه آن در طراحی فضاهای عمومی شهری، کنگرة بین‌المللی معماری و شهرسازی شهر مصدر، 67-78.
نظری، هانیه (1397). واکاوی کیفیت فضاهای شهری با رویکرد ارتقای همپیوندی مردم با فضا (نمونة موردی بازار تاریخی شهر زنجان)، پایان‌نامة کارشناسی ارشد طراحی شهری، استاد راهنما: مسعود علیمردانی، تهران: دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی.
نقی‌لو، فاطمه (1395). طراحی میدان امام خمینی‌شهر ابهر با تأکید بر اجتماع‌پذیری فضاهای شهری، پایان‌نامة کارشناسی ارشد مهندسی معماری، استاد راهنما: دکتر محمدصادق فلاحت، زنجان: دانشگاه زنجان.
یزدانیان، احمد و هاشم داداش‌پور (1395). «مسئلة حضور در فضا: آگاهی و عاملیت فضایی، با تأکید بر فضای عمومی شهری»، مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، دورة هفتم، شمارة 26، 73-91.
Adeli, M., & Abdollahzadeh Fard, A. (2017). The Effect of Social Dimensions on People's Use of Urban Public Spaces: Case Study of Chamran Promenade - Shahidan Sheikhi Bridge to Niayesh Bridge. Geography Quarterly and Urban Planning Zagros Index, 9(31), 1-22. (In Persian)
Afshari, J. (2016). Designing the Urban Space of Sabzeh Maidan with Emphasis on the Semiotics of Zanjan City; Master Thesis, Architecture; Faculty of Architecture, Supervisor: Dr. Maryam Kalami, Zanjan University. (In Persian)
Akbari, E., Khaleghpanah, K., & Bahrami, B. (2013). Improving the Quality of Street Space by Strengthening the Walk and Socialization of Users, Case Study: Kashi Kari and Garage in Kermanshah, Sanandaj International Civil Engineering Conference, 726-734. (In Persian)
Alikhah, F., & Shadmenfate, M. (2016). Ashegh Va Shahr: A Study on Youth and Public Spaces in Rasht. Quarterly Journal of Cultural Research, 9(1), 149-1176. (In Persian)
Alimardani, M., Mehdi Nejad, J., & Afhami, T. (2015). Qualitative Growth of Urban Space in Order to Promote Social Interactions (Case Study of Ahmadabad St., Mashhad). Bi-Quarterly Journal of Applied Arts, 7, 5-14. (In Persian)
Androulakia, M., Frangedakib, E., & Antoniadis, P. (2020). Optimization of Public Spaces Through Network Potentials of Communities, 1st International Conference on Optimization-Driven Architectural Design (OPTARCH 2019). Procedia Manufacturing, 44, 294–301.
Bakhtiar Nasrabadi, A., Bakhtiar Nasrabadi, H. A., & Bakhtiar Nasrabadi, A. (2011). An Analysis of Socio Petal Urban Space and Its Relationship with Citizenship Behavior, Applied Sociology, Twenty-Second Year, Consecutive Issue (43), Third Issue, Autumn; 101-114. (In Persian)
Bentley, E. J. (2003). Responsible Environments, Translated by Mostafa Behzadfar, Tehran: University of Science and Technology Publications. (In Persian)
Bishop, K., & Marshall, N. (2017). Social Interactions and the Quality of Urban Public Space. Encyclopedia of Sustainable Technologies, 63-70.
Carmona, M., & Heath, T. (2012). Public Places, Urban Spaces: Various Dimensions of Urban Design, Translated by Fariba Gharayi, Mahshid Shokouhi, Tehran, University of the Arts. (In Persian)
Carr, S., Frances, M., Rivlin, L. G., & Stone, A. M. (1992). Public Spac. New York: Cambridge University Press.
Cheliotis, K. (2020). An Agent-Based Model of Public Space Use. Computers, Environment and Urban Systems, 81, 101476.
Christopher, A. (2007). Architecture and the Secret of Immortality, Translated by Mehrdad Qayyumi Bidhendi, Tehran: Shahid Beheshti University. (In Persian)
Daneshpour, A., & Charkhchian, M. (2010). Public Spaces and Factors Affecting Collective Life. Bagh Nazar Magazine, 7, 19-28. (In Persian)
Davoodi, E., & Modiri, A. (2016). Evaluation of the Distribution of Third Places in Relation to Different Class Levels in Zanjan. Journal of Urban Studies, 16, 81-93. (In Persian)
Dozadzani, Y., Etesam, I., & Naghizadeh, M. (2015). Comparison of Citizens' Satisfaction with Naghsh-E Jahan, Baharestan, Del Campo and Navona Squares in Designing Urban Social Fields. Journal of Urban Research and Planning, 21, 103-120. (In Persian)
Farazmand, R. (2014). Evaluating the Performance of Public Spaces Based on the Variable of Socialization, International Congress of Structure. Architecture and Urban Development of Tabriz, 268-282. (In Persian).
Forouzan Gohar, H., Jahanshah Lou, L., & Naderi, M. (2012). Social Capital Assessment Framework in the Structure of the City with Emphasis on the Role of Public Spaces. City Identity Magazine, 112, 5-14. (In Persian)
Ghaffarzadeh, A., & Jahanbakhsh, H. (2013). Accumulation of Urban Neighborhoods, Case Study: Isfahan Jolfa Neighborhood. International Conference on Civil Engineering, Architecture and Sustainable Urban Development, Tabriz, 432-445. (In Persian)
Ghalambardzfoli, M., & Naghizadeh, M. (2014). Urban Space Design to Promote Community Interactions (Case Study: Inter-Neighborhood Boulevard). Journal of City Identity, 17(8), 15-24. (In Persian)
Ghamari, H., & Mardami, K. (2011). Effective Architectural Requirements in the Socialization of Metro Station Space. Urban Management Journal, 27, 31-40. (In Persian)
Gheibi, M., Sheikh, M. H., & Mohammadnejad, M. (2015). Effective Architectural Requirements in the Collectibility of Bus Station Space, Case Study: Mashhad. International Congress of Civil Engineering, Tabriz, 73-84. (In Persian)
Ghorbanzadeh, A. (2016). The Winding Road of Sabzeh Maidan Project. Journal of World Economy, 3645.(In Persian)
Habibi, K. et al. (2008). From Zangan to Zanjan (A Survey of Physical Developments - Ancient Tissue Space), Zanjan University Press. (In Persian)
Heidari, F., & Zarei, M. (2019). The Concept of Right to the City and Its Relationship with Urban Design Citizen Citizenship Implementation of Comprehensive Norms of Citizenship, With Qualitative Characteristics of Urban Design, Manzar Magazine, 11(46), 23-14. (In Persian)
Hoffimann, E., Campelo, D., & Hooper, P. (2018). Development of a Smartphone App to Evaluate the Quality of Public Open Space for Physical Activity. An Instrument for Health Researchers and Urban Planners, Landscape and Urban Planning, 177, 191–195.
https://ostandari-zn.ir/ معاونت عمرانی استانداری زنجان
Keshavaerz Fazl, S., & Manjezi, S. (2017). The Role of Quality of Open Urban Spaces in Social Interactions with a Case-By-Case Comparison of Atiq Square and Naghsh Jahan Square in Isfahan. Green Science Architecture Quarterly, 3(9), 41-59. (In Persian)
Lang, J. (2015). Urban Design: Typology of Procedures and Designs, Translated by Hossein Bahreini, Tehran, University of Tehran Press. (In Persian)
Leclercq, E., Pojani, D., & Van Bueren, E. (2020). Is Public Space Privatization Always Bad for the Public? Mixed Evidence from the United Kingdom, Cities, 100, 102649.
Lefebvre, H. (1991). The Production of Space. London: Blackwell, Oxford
Lynch, Q. (2002). Theory of the Shape of the City, Translated by Hossein Bahreini, Tehran: University of Tehran Press. (In Persian)
Madanipour, A. (2000). Urban Space Design; Attitude on Spatial Social Processes, Translated by Farhad Mortezaei, Tehran: Processing and Urban Planning Publications. (In Persian)
Mahmoudi Nejad, H. (2009). Space and Place in Urban Design, Tehran: Heleh Publications. (In Persian)
Mahmoudi Nejad, H., & Pourjafar, M. R. (2009). Urban Design and Social Capital in Urban Spaces, Tehran: Heleh Publications. (In Persian)
Mandeli, K. (2019). Public Space and the Challenge of Urban Transformation in Cities of Emerging Economies: Jeddah Case Study, Cities, 95, 102409.
Markus, C. (2000). Site Planning, Building Design and a Sense of Community, An Analysis of Six Cohousing Schemes in Denmark, and the Netherlands. Journal of Architectural and Planning Research 17(2), 163.
Maroufi, H., & Vahidi Borji, G. (2015). Space and Realization of Urban Law. Quarterly Journal of Urban Studies, 16, 5-14. (In Persian)
Mitchell, D. (1996). Introduction: Public Space and the City, Urban Geography, 17(2), 127-131.
Modiri, A., Davoodi, E. (2017). A Study of the Role of Third Places in Promoting the Social Life of Zanjan During the Constitutional Revolution to the Islamic Revolution (Case Study: Green Zone of Zanjan-Iran City Square),  HUMAN GEOGRAPHY RESEARCH QUARTERLY ,49(3), 553-570. (In Persian)
Mohammadi, M., Ayatollah, M. H. (2006). Factors Affecting the Promotion of Socialization of Cultural Buildings, A Case Study of Isfahan Farshchian Cultural Center. Journal of Art University, 15, 79-96. (In Persian)
Naghishad Consulting Engineers. (2017). Sabzeh Jadid New Square in Zanjan (Summary of the First Step Report), Employer: Zanjan Municipality. (In Persian)
Naqiloo, F. (2016). Designing Imam Khomeini Square in Abhar, Emphasizing the Socialization of Urban Spaces, Thesis for Receiving a Master's Degree, Faculty of Engineering, Department of Architecture, Supervisor: Dr. Mohammad Sadegh Falahat, Zanjan University. (In Persian)
Nazari, H. (2018). Analysis of Urban Space Quality with the Approach of Promoting People's Connection with Space (Case Study of Zanjan Historical Bazaar). Master's Thesis in Urban Design, with the Guidance of Massoud Alimardani, Faculty of Architecture and Urban Planning, Tarbiat Dabir Shahid University. (In Persian)
Nejatian, E., & Aminian, A. A. (2014). Collectivity and Its Place in the Design of Urban Public Spaces. International Congress of Architecture and Urban Planning, Source, 67-78. (In Persian)
Pourahmad, A., Ziari, K., & Hatami Nejad, H. (2018). An Analysis of the Nature of Public Space in Large Urban Tourism Scale Projects Based on the Theory of Social Production of Space (Case Study: Tehran). Urban Tourism, 5(2), 135-159. (In Persian)
Pourahmad, A., Ziari, K., & Hatami Nejad, H. (2018). An Analysis of Public Space Control in Tehran's Parks, Geographical Research of Urban Planning, 6(4), 649-673. (In Persian)
Rastbin, S., & Jafari, Y. (2012). The Relationship Between Environmental Quality and the Continuity of Urban Life in the Public Sphere. Bagh Nazar Magazine, 21, 46-3. (In Persian)
Rezaei, M., & Nasiri Ardali, H. (2019). Evaluation of the Response of Urban Public Spaces to the Needs of the Physically Disabled (Case Study: Ferdowsi St., Sanandaj). Geographical Research, Urban Planning, 7(33), 509-532. (In Persian)
Saadati Wagar, P., & Ali Tajer, S. (2016). A Study on the Factors of Socialization and Its Impact on Educational Spaces, A Case Study: Bu Ali Sina School of Art and Architecture. Armanshahr Quarterly, 9, 16. (In Persian)
Sabouti, H. (1998). Tombs of Zanjan Province, Vol. I (Land of Zangan), Zanjan: Zangan Publications. (In Persian)
Sadeghi, A., Mousavi Sarineh Baghi, E., & Paston, Z. (2018). A Significant Study of the Relationship Between Religious Orientation and Happiness Among Citizens Using Urban Public Spaces, Case Study: Mashhad. Journal of Urban Research and Planning, 9(34), 149-168. (In Persian)
Sahrakar, N., & Zaker Haghighi, K. (2019). An Analysis of the Impact of Physical Environmental Quality on Citizens' Behavioral Patterns (Case Study: Baba Taher Square, Hamedan). Quarterly Journal of Urban Research and Planningm, 10(39), 145-154. (In Persian)
Said Bunawardia, R., Yoshihiro, S., & Hiroki, Y. (2016). Utilization Driven Diversity of Public Space in Rusunawa Makassar, Indonesia, CITIES 2015 International Conference, Intelligent Planning Towards Smart Cities, Surabaya, Indonesia, Procedia - Social and Behavioral Sciences 227, 325-333.
Salehinia, M., & Memarian, Gh. H. (2009). Collectivity of Architectural Space. Journal of Fine Arts, 40, 5-12. (In Persian)
Sarvar, R. (2011). Evaluation of Social Impact and Urban Development Programs (Providing a Methodological Framework for Social Impact Assessment, Case: Organizing the Parts of the Martyrs of Behesht Zahra). Geographical Perspective (Human Studies), 6(17), 17-30. (In Persian)
Shahini, A. (2014). Collectivity of Public Space, International Congress on Sustainability in Architecture and Urban Planning, UAE. National Architecture Center of Iran, 57-66. (In Persian)
Sharepour, M. (2016). Right to the City and Public Space of the City. Quarterly Journal of Cultural Heritage and Tourism, 1(2), 50-66. (In Persian)
Sheikhi, H., & Rezaei, M. R. (2017). Environmental Quality Assessment of Urban Landscapes and Social Response (Case Study: Ferdowsi St., Ilam City). Journal of Urban Research and Planning, 8(29), 83-98. (In Persian)
Soltani, L. (2018), Analysis of the Historical Dimension of Place in Multiplying the Social Rhythm of Collective Space. Journal of Art and Civilization, 6(1), 47-56. (In Persian)
Soltani, M. (2015). Evaluation of Factors Affecting the Social Interactions of Citizens in Urban Squares with the Approach of Promoting Socialization. International Conference on Architecture, Civil Engineering and Urban Planning at the Beginning of the Third Millennium, Tehran, 89-101. (In Persian)
Tagawi Sangdehi, M. (2014). Collectivity of Public Areas of the City; National Conference on Architecture, Civil Engineering and New Urban Development of Tabriz, National Architecture Center of Iran, 57-65. (In Persian)
Yazdanian, A., & Dadashpour, H. (2016). The Issue of Presence in Space: Space Awareness and Agency, With Emphasis on Urban Public Space. Geographical Studies of Dry Areas, 7(6), 73-91. (In Persian)
Zekavat, K., & Sadat Dehghan, Y. (2014). Location Management Model and Quality Building Components in the Public Sphere; Armanshahr Architecture and Urban Planning, 17, 215-224. (In Persian)
Zhang, M. (2015). Quality Urban Public Space for Quality of Life, Urban Practice Manager, South Asia Social, Urban, Rural and Resilience Global Practice the World Bank.