تحلیل عوامل مؤثر در کیفیت منظر پیاده‌راه‌های شهری از دیدگاه شهروندان (مطالعۀ موردی: پیاده‌راه بوعلی شهر همدان)

نوع مقاله : پژوهشی - کاربردی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شهرسازی دانشگاه بوعلی سینا، همدان، همدان، ایران

2 دانشیار دانشگاه بوعلی سینا، همدان، همدان، ایران

چکیده

زمانی ادراک و خوانش فضاهای شهری می‌تواند ارتقا یابد که مسائل شهری براساس دیدگاه‌ها و مشارکت کاربران بنا گذاشته شود. از آنجا که دیدگاه‌های مختلفی برای ارتقای سیما و منظر پیاده‌راه‌های شهری وجود دارد، سنجش و ارزیابی کیفیت منظر این پیاده‌راه‌ها از دیدگاه کاربران اهمیت خاصی دارد. پیاده‌راه بوعلی شهر همدان، اولین تجربة پیاده‌راه‌سازی در این شهر است. شواهد نشان‌دهندة ارتباط خوب و رضایت‌مندی کاربران از روند پیاده‌سازی در این خیابان است. هدف این پژوهش، خوانش منظر خیابان بوعلی شهر همدان بعد از تبدیل آن به پیاده‌راه شهری از منظر شهروندان است. شاخص‌ها و معیارهای مورد سنجش در ارتباط با خوانش مکان شامل مؤلفه‌های فعالیتی-اجتماعی، زیبایی‌شناختی-ادراکی و هویتی-معنایی است. به‌کمک فرمول کوکران، 360 نمونة آماری با توجه به جامعة آماری درنظر گرفته شده است. برای بررسی سطح معناداری مؤلفه‌های سه‌گانه و معیارهای آن‌ها، از آزمون t و تحلیل عاملی و استفاده شده است. همچنین از آزمون‌های مقایسه‌ای و ضریب ماتریس‌های هم‌بستگی برای بررسی ارتباط میان اجزای متغیرها بهره گرفته شده است. نتایج پژوهش نشان‌دهندة رابطة مستقیم عوامل فعالیتی، اجتماعی و زیبایی‌شناختی با خوانش پیاده‌راه‌های شهری است. برگزاری مراسم‌های آیینی مختلف و حضورپذیری اقشار گوناگون، در حوزة مؤلفة فعالیتی-اجتماعی است. از سوی دیگر، تنوع فضایی عناصر محیطی و همچنین نقش بافت و نوع مصالح در حوزة مؤلفة زیبایی‌شناختی و عنصر و جداره‌های آشنا و باهویت و خاطره‌انگیزی رویدادها در فضا در مؤلفة هویت-معنایی بیشترین اولویت را از سایر معیارها در بازخوانی کیفیت منظر پیاده‌راه‌های شهری از دیدگاه شهروندان دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analyzing the factors affecting the quality of urban walkways from the citizens' point of view (Case study: Bouali walkway in Hamedan)

نویسندگان [English]

  • mohammad motaghed 1
  • Hassan Sajjadzadeh 2
1 Department of Urban Design, Faculty of Art and Architecture, Bu Ali Sina University, Hamadan, Iran
چکیده [English]

it is important to evaluate and evaluate the quality of urban pavements from the perspective of users. The purpose of study is read the landscape of Bou Ali Street of Hamedan after turning it into a pedestrian street from the perspective of citizens. Indicators and criteria related to the degree of attachment to the place include: the activity-social component, the aesthetic component and the identity-semantic component. Through Cochran formula, 360 statistical samples are considered according to the statistical population. T-test, factor analysis and factor analysis were used to examine the significance level of the three components and their criteria. Comparative tests and correlation coefficients were also used to examine the relationship between components of the research variables. The research results show that urban pedestrian landscape reading priorities from the viewpoint of citizens on Bou Ali street after turning it into urban pedestrian, indicate a direct relationship between activity, social and aesthetic factors, and identity-semantic factors in low priorities. Terry is located. Organizing various religious ceremonies and ceremonies as well as the presence of different classes in the field of socio-economic component. On the one hand, the spatial diversity of environmental elements, as well as the role of texture and type of materials in the field of aesthetic component, as well as the familiar elements and walls of events in space in the identity-semantic component have the highest priority over other criteria in landscape quality reflection. The pedestrian road in the city of Hamedan is from the citizens' point of view.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urban Walkways
  • urban landscape quality
  • Aesthetic
  • Identity
  • Bu Ali Walkway in Hamedan
 اسمعیلی، فاطمه، چاره‌جو، فرزین و نسیم حوریجانی (1398). «تحلیل و ارزیابی جداره‌های شهری با تأکید بر زیبایی‌شناسی بصری، با استفاده از روش شبکه‌بندی (نمونة موردی: خیابان انقلاب سنندج)»، باغ نظر، شمارة 82، صص 65-78.
پاکزاد، جهانشاه (1385). «سیمای شهر آنچه لینچ از آن می‌فهمید»، مجلة آبادی، شمارة 3، صص 20-25.
پاکزاد، جهانشاه (1386). راهنمای طراحی فضاهای شهری در ایران، دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، شماره 3، دوره 2، انتشارات شهیدی.
تدین، بهاره، قلعه‌نویی، محمود و رضا ابویی (1397). «ارائة روشی به‌منظور تحلیل و الگوبرداری از رنگ جداره‌ها در منظر فضاهای شهری تاریخی (موردپژوهی: میدان نقش جهان اصفهان)»، باغ نظر، شمارة 59، صص 43-56.
رضازاده، راضیه (1386). اصول و معیارهای سامان‌دهی ضوابط و مقررات سیمای شهری، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی.
فیضی، محسن و علی اسدپور (1392). «ادراک شهروندان از منظر ساختمان‌های بلند شهری (نمونة موردی: هتل چمران شیراز)»، مطالعات معماری ایران، شمارة 2، صص 107-121.
کارمونا، متیو، هیت، تیم تنراک و تیسدل، استیون (1388). مکان‌های عمومی، فضاهای شهری: ابعاد گوناگون طراحی شهری، ترجمة فریبا قرائی و همکاران، شماره 1، تهران: انتشارات دانشگاه هنر.
کالن، گوردن (1382). گزیدة منظر شهری، ترجمة منوچهر طبیبیان، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
گل، یان (1387). زندگی در فضای میان ساختمان‌ها، ترجمة شیما شصتی، تهران: سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی.
محمودی، امیرسعید (1385). «منظر شهری: مروری بر چند نظریه»، مجلة آبادی، شمارة 18، صص 54-61.
وحدت، سلمان، سجادزاده، حسن و مهرداد کریمی مشاور (1394). «تبیین ابعاد مؤثر بر منظر خیابان به‌منظور ارتقای خوانش منظر فضاهای شهری، مطالعة موردی: خیابان‌های بافت مرکزی شهر همدان»، مطالعات شهری، شمارة 15، صص 17-36.
Adams, V. M., Pressey, R. L., & Alvarez-Romero, J. G. (2016). Using Optimal Land-Use Scenarios to Assess Trade-Offs Between Conservation, Development, and Social Values. Progress in Plos One, 11(6), 1-20.
Alcamo, J., Kok, K., Busch, G., & Priess, J. (2006). Searching for the Future of Land: Scenarios from the Local to Global Scale. In J. Alcamo (Ed.), Environmental Futures: The Practice of Environmental Scenario Analysis (PP. 67-103). Amsterdam: Elsevier.
Atashinbar, M. (2009). Continuity of Identity in the Urban Landscape. Journal of Garden View, 6(12), 45-56. (In Persian)
Bostanci, N., Meier, A., Guggenheim, B., & Belibasakis, G. N. (2011). Regulation of NLRP3 and AIM2 Inflammasome Gene Expression Levels in Gingival Fibroblasts by Oral Biofilms. Cellular Immunology, 270(1), 88-93.
Carmona, M., Heat, T. T., & Tisdell, E. (2009). Public Places, Urban Spaces: Different Dimensions of Urban Design (F. Gharai, M. Shokouhi, Z. Ahri., & E. Salehi, Translated), No. 1, Tehran: Art University Press. (In Persian)
Chen, Z., Xu, B., & Devereux, B. (2014). Urban Landscape Pattern Analysis Based on 3D Landscape Models. Appl. Geogr, 55, 82–91.
Cullen, G. (2003). Urban Landscape Selection (M. Tabibian, Trans). Tehran: University of Tehran Press. (In Persian)
Dougherty, D. L. (2006). Embodying the City: Identity and Use in Urban Public Space. Virginia, 15(3), 394 – 417.
Esmaili, F., Chaharjoo, F., & Hourijani, N. (2019). Analysis and Evaluation of Urban Walls with Emphasis on Visual Aesthetics, Using Networking Method (Case Study: Enghelab St., Sanandaj). Bagh-e Nazar, 17(82), 65–78. (In Persian)
Feyzi, M., & Asadpour, A. (2013). Citizens' Perception from the View of Urban Buildings (Case Study of Chamran Hotel Shiraz). Iranian Architectural Studies, 3(2), 107-121. (In Persian)
Gehl, J. (1987). Life between Buildings: Using Public Space. Van Nostrand Reinhold, 3(1), 125-128.
Gehl, Y. (2008). Living in the Interiors of Buildings (Sh. Shasti, Trans). Tehran: University Jihad Press Organization. (In Persian)
Gjerde, J. (2009). Kvitkvalens Landskap of Helleristningar Ved Vyg, Kvitsjøen, Nordvest-Russland. Viking, 72, 49-72.
Harrison, C., & Burgess, J. (2000). Valuing Nature in Context: The Contribution of Common-Good Approaches. Biodiversity and Conservation, 9, 1115– 1130.
He, C. Y., Li, J. W., Zhang, X. L., Liu, Z. F., & Zhang, D. (2017). Will Rapid Urban Expansion in the Drylands of Northern China Continue: A Scenario Analysis Based on the Land Use Scenario Dynamics-Urban Model and the Shared Socioeconomic Pathways. J. Clean.Product, 165, 57–69.
Hermosilla, T., Palomar-Vázquez, J., Balaguer-Beser, Á., Balsa-Barreiro, J., & Ruiz, L. A. (2014). Using Street Based Metrics to Characterize Urban Typologies. Comput. Environ.Urban Syst, 44, 68–79.
Hu, T., Yang, J., Li, X., & Gong, P. (2016). Mapping Urban Land Use by Using Landsat Images and Open Social Data. Remote Sensing, 8, 151-152.
Jennath, K. A., & Nidhish, P. (2016). Aesthetic Judgement and Visual Impact of Architectural Forms: A Study of Library Buildings. Procedia Technology, 24, 1808–1818.
Keshtkaran, R., Habibi, A., & Sharif, H. (2017). Aesthetic Preferences for Visual Quality of Urban Landscape in Derak High-Rise Buildings (Shiraz). Journal of Sustainable Development, 10(5), 94-106.
Li, H., Peng, J., Yanxu, L., & Yi’na, H. (2017). Urbanization Impact on Landscape Patterns in Beijing City (China: A Spatial Heterogeneity Perspective). Journal of Ecological Indicators, 82, 50–60.
Mahmoudi, A. S. (2006). Urban Perspective: Review of Some Theories. Abadi Journal, 53(18), 54-61. (In Persian).
May, Rachel. (2006). "Conneccivit" in Arban River: Conflict and Convergence between Ecology and Design. Technology in Society, 28(4), 477–488.
Mcgarigal, K., Cushman, S. A., Neel, M. C., & Ene, E. (2002). Fragstats: Spatial Pattern Analysis Program for Categorical Maps, 5, 3–30.
Montanges, A. P., Moser, G., Taubenböck, H., Wurm, M., & Tuia, D. (2015). Classification of Urban Structural Types with Multisource Data and Structured Models. Urban Remote Sensing Event, 4(3), 1–4.
Nasar, J. L. (1994). Urban Design Aesthetics: The Evaluative Qualities of Building Exteriors. Environment & Behavior, 26(3), 377–401.
Ode, A., Tveit, M., & Fry, G. (2008). Capturing Landscape Visual Character Using Indicators: Touching Base with Landscape Aesthetic Theory. Landscape Research, 33(1), 89-117.
Onur, A. C., & Tezer, A. (2015). Ecosystem Services Based Spatial Planning Decision Making for Adaptation to Climate Changes. Habitat Int, 47, 267–278.
Pakzad, J. (2006). The Landscape of What Lynch Understood. Abadi Journal, 18(3), 20-25. (In Persian)
Pakzad, Jahanshah (2007). "Guide to designing urban spaces in Iran", Secretariat of the Supreme Council of Urban Planning and Architecture of Iran, 3(2), Shahidi Publications. (In Persian)
Park, So Hyun, (2011): Ecological Connectivity Assessment and Urban Dimensions: A Case of Phoenix Metropolitan Landscape. A Dissertation Presented in Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree Doctor of Philosophy, Arizona state university.
Pazooki, S. (2011). The Application of Formal by Architects and Interior Aesthetics According to Their Own Ranking Performances. Eastern Mediterranean University, Gazimağusa, North Cyprus: Routledge.
Rezazadeh, R. (2007). Principles and Criteria for Organizing Urban Landscape Terms and Conditions. Research Project at the Center for Architectural Research Studies. (In Persian)
Scott, A. J., & Moore-Colyer, R. (2005). From Elitism to Inclusivity: Temporal Change in Public Participation and Perception of Landscape. Landscape Research, 30, 501–523.
 Swaffield, S. (2005). Landscape as a Way of Knowing the World. In S. Harvey, K. Fielhouse, & J. Hopkins (Eds.), The Cultured Landscape: Designing the Environment in the 21st Century ,3-23.
Swart, R. J., Raskin, P., & Robinson, J. (2004). The Problem of the Future: Sustainability Science and Scenario Analysis. Global Environment Change, 14(2), 137–146.
Tadayon, B., Ghaleh Noei, M., & Abuii, R. (2018). Presenting a Method for Analyzing and Modeling the Color of the Walls in the Perspective of Historical Urban Spaces. Bagh-e Nazar, 15(59), 43-56. (In Persian)
Taubenböck, H., Wiesner, M., Felbier, A., Marconcini, M., Esch, T., & Dech, S. (2014). New Dimensions of Urban Landscapes: The Spatio-Temporal Evolution from a Polynuclei Area to a Mega-Region Based on Remote Sensing Data. Appl. Geogr, 47, 137–153.
Tu, W., Hu, Z., Li, L., Cao, J., Jiang, J., Li, Q., & Li, Q. (2018). Portraying Urban Functional Zones by Coupling Remote Sensing Imagery and Human Sensing Data. Remote Sens, 10, 141.
Vahdat, S., Sajadzadeh, H., & Karimi Moshaver, M. (2015). Explaining the Effective Dimensions of The Street Landscape in Order to Improve the Reading of the Urban Space Landscape (Case Study: Hamedan Central Texture Streets). 4(15), 17-36. (In Persian)
Williams, D. R., &Vaske, J. J. (2003). The Mea-Surement of Place Attachment: Validity and Generalizability of Physical World Psychometric Approach. Forest Science, 49(6), 830.
Wu, L., Cheng, X., Kang, C., Zhu, D., Huang, Z., & Liu, Y. (2018). A Framework for Mixed-Use Decomposition Based on Temporal Activity Signatures Extracted from Big Geo-Data. Int. J. Digital Earth, 13(6), 708-726.
Yuen, B. (2005). Searching for Place Identity in Singapore. Habitat International, 29(2), 197-214.