بررسی تأثیر عوامل کالبدی بوستان پلیس بر احساس امنیت شهروندان (مطالعۀ موردی: بوستان پلیس تهرانپارس)

نوع مقاله : پژوهشی - کاربردی

نویسنده

استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران

چکیده

امنیت یکی از نیازهای اساسی انسان است. در این میان، احساس امنیت در فضاهای عمومی سبب سرزندگی و پویایی فضا می‌شود و حضور فعال شهروندان را به‌دنبال دارد؛ بنابراین شناسایی شاخص‌ها و عوامل کلیدی فضاهای سبز شهری و تأثیر آن بر احساس امنیت شهروندان امری ضروری است؛ از این‌رو هدف پژوهش توصیفی-تحلیلی حاضر تأثیر ساختار کالبدی بوستان پلیس بر احساس امنیت اجتماعی در فضاهای سبز شهری شهر تهران است. جامعة آماری همة استفاده‌کنندگان از بوستان پلیس است. حجم نمونه نیز 200 نفر هستند در دورة زمانی بهار و تابستان 1398 از فضای این بوستان استفاده کرده‌اند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامة محقق‌ساخته گردآوری شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها نیز از نرم‌افزار SPSS استفاده شد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد، شاخص‌های کالبدی در پارک پلیس نامطلوب و میزان احساس امنیت شهروندان کم است. همچنین میان ساختار کالبدی و احساس امنیت رابطة آماری معنادار و مستقیمی مشاهده می‌شود. متغیرهای فیزیکی (کالبدی)، متغیر فعالیت و شاخص کیفیت بصری، تأثیر مستقیمی بر احساس امنیت اجتماعی دارند. در این میان، متغیر کالبدی با ضریب 87/0 =B و کیفیت بصری با ضریب 215/0 =B، تأثیر مستقیم فزاینده‌ای دارند. متغیر فعالیت با ضریب 156/0 -=B نیز تأثیر مستقیم کاهنده‌ای دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the effect of physical factors on the police park on citizens' sense of security (Case study: Tehranpars Police Park)

نویسنده [English]

  • Eshagh jalaliyan
Assistant Professor of Geography and Urban Planning, Payame Noor University, Tehran, Iran
چکیده [English]

ecurity is one of the basic human needs. Meanwhile, the feeling of security in public spaces makes the space lively and dynamic and leads to the active presence of citizens. Therefore, it is necessary to identify the characteristics and factors of urban green space factors and its effect on citizens' sense of security. Therefore, the aim of this study was to investigate the effect of physical structure of police park on the feeling of social security in urban green spaces of Tehran. The research method is descriptive-analytical. The statistical population in the study is all users of the police park. The sample size of 200 people who used the space of this park in the spring and summer of 1398 was collected using a researcher-made questionnaire. SPSS software was used to analyze the data. The results of this study show that in the police park, the physical indicators in the police park are undesirable and the level of security of the citizens is low. There is also a significant statistical relationship between physical structure and sense of security. Physical (physical) variables, activity variables, and visual visual personality traits have a direct effect on the sense of social security. The activity variable with a factor of 0.156 - = B has a direct reduced effect.
Environmental security, urban green spaces, police park, Tehran
Environmental security, urban urban

کلیدواژه‌ها [English]

  • environmental security
  • Urban green spaces
  • police park
  • Tehran
امانپور، سعید (1397). «سنجش رابطة بین توسعة شهری و احساس امنیت اجتماعی شهروندان (موردمطالعه: کلان‌شهر اهواز)»، پژوهشنامة جغرافیای انتظامی، شمارة 22، صص 111-136.
ایزدی، محمدسعید و محمدرضا حقی (1394). «ارتقای احساس امنیت در فضاهای عمومی با بهره‌گیری از طراحی شهری»، نشریة هنرهای زیبا-معماری و شهرسازی، شمارة 2، صص 5-12.
آقایی، پرویز، پوراحمد، احمد و حسین رئیسی (1393). «سنجش و تدوین راهبرد امنیت اجتماعی پایدار (موردپژوهی: منطقة یک شهرداری تهران)»، فصلنامة جغرافیای انتظامی، شمارة 5، صص 45-70.
بردی آنامرادنژاد، رحیم و زهره بلوری (1394). «مؤلفه‌های تأثیرگذار در ارتقای امنیت فضاهای عمومی (نمونة مورد مطالعه: پارک‌های شهر آمل)»، فصلنامة آمایش محیط، شمارة 39، صص 131-155.
برزگر، معصومه و طاهره میرساردو (1397). «بررسی مؤلفه‌های سیاسی و اجتماعی تأثیرگذار بر امنیت مرزهای ایران (مطالعة موردی مرزهای شرقی)»، مجلة جغرافیا (برنامه‌ریزی منطقه‌ای)، شمارة 3، صص 221-247.
بوزان، باری (1378). مردم دولت‌ها و هراس، ترجمة پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران: انتشارات پژوهشکدة مطالعات راهبردی.
پوراحمد، احمد، مهدی، علی و معصومه مهدیان بهنمیری (1392). «امنیت شهری: فضاهای عمومی بررسی و سنجش سطح امنیت پارک­های شهری در منطقة 2 شهر قم»، پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، شمارة 5، صص 1-24.
تقوایی، مسعود و محمود حقیقت (1393). «فضاسازی پارک‌های شهر تهران و تأثیر آن بر امنیت اجتماعی»، فصلنامة جغرافیا، شمارة 44، صص 161-181.
حسن‌زهی، آمنه، آراسته، حمزه و انیسه ولی (1389). «سنجش امنیت اجتماعی در پارک ملت شهر زاهدان با رویکرد توسعة پایدار»، مطالعات علوم محیط‌زیست، شمارة 4، صص 1889-1906.
خاکی، راضیه (1388). بررسی روش‌های اسکان موقت پس از زلزلة احتمالی تهران در پارک‌ها (مورد مطالعه: پارک پلیس منطقة 4 تهران)، پایان‌نامة کارشناسی‌ارشد رشتة معماری، استاد راهنما: علیرضا فلاحی، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
دلاور، علی  (1389). روش تحقیق در روانشناسی و علوم تربیتی، ویراست چهارم، تهران: انتشارات نشر ویرایش.
رحیمی، لیلا و صابر صبوری (1396). «امنیت زنان در فضاهای عمومی شهری و بررسی عوامل فیزیکی مؤثر بر آن (نمونة موردی: پارک ائل گلی تبریز)»، فصلنامة مطالعات اجتماعی روان‌شناختی  زنان، سال پانزدهم، شمارة 4، صص 39-77.
سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهر تهران (1388). برگرفته از سایت http://parks.tehran.ir/default.aspx?tabid=92&ArticleId=769
سلطانی، علی و احمدعلی نامداریان (1389). «بررسی تأثیر نیروهای مختلف در شکل‌گیری فضای شهری»،  نشریة هویت شهر، شمارة 7، صص 123-130.
سلیمانی، علیرضا، آفتاب، احمد و افسانه پاکروان (1394). «سنجش تأثیر کیفیت طراحی در امنیت فضاهای شهری (نمونة موردی: خیابان امام خمینی ارومیه)»، فصلنامة جغرافیای سرزمین، سال دوازدهم، شمارة 47، صص 33-47.
شاطریان، محسن، سهراب‌زاده، مهران و نرجس‌سادات حسینی (1395). «سنجش احساس امنیت اجتماعی زنان در فضاهای عمومی شهرهای جدید (نمونة موردی: پرند)»، فصلنامة مطالعات امنیت اجتماعی، شمارة 48، صص 173-198.
صادقی، نرگس، سبحانی اردکانی، سهیل و کیانوش ذاکر حقیقی (1395). «ارزیابی عوامل مؤثر بر تأمین امنیت شهری به‌منظور افزایش حضور بانوان در فضاهای عمومی شهری (مطالعة موردی: پارک ساعی تهران)»، فصلنامة هویت شهر، سال دهم، شمارة 27، صص 65-74.
صحتی کوزه‌کنان، نازنین (1397). بررسی تأثیر ساختار کالبدی پارک لاله بر احساس امنیت شهروندان منطقة 6 تهران، پایان‌نامة کارشناسی‌ارشد رشتة جغرافیا گرایش آمایش شهری، استاد راهنما: محمد تقی رضویان، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
علیزاده، کتایون و سیدحسین عنبر (1396). «نقش فضاهای بی‌دفاع شهری در وقوع جرم با تأکید بر پارک‌های منطقة 9 مشهد»، نشریة پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، سال هشتم، شمارة 29، صص 141-160.
کریمی، علیرضا و حسین دانشمهر (1398). «ادراک امنیت در فضاهای عمومی شهری (مطالعة موردی: پهنه‌های پارک سرخه‌حصار شهر تهران)»، فصلنامة مطالعات شهری، شمارة 31، صص 97-108.
کوزه‌گر، لطفعلی، ضرغامی، سعید و پرویز آقایی (1393). «سنجش میزان احساس امنیت اجتماعی در فضاهای سبز عمومی (موردپژوهی: پارک ملت تهران)»، پژوهش‌های جغرافیای انتظامی، شمارة 7، صص 139-156.
کیانی، اکبر، سالاری سردری، فرضعلی، بیرانوندزاده، مریم و هدایت‌الله درویشی (1392). «تحلیل و اولویت‌بندی راهبردهای امنیت محیطی فضاهای شهر زابل»، مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، شمارة 13، صص 107-126.
کلمنتس، کوین (1384). «به‌سوی جامعه‌شناسی امنیت»، ترجمة محمدعلی قاسمی، فصلنامة پژوهشکدة مطالعات راهبردی، سال هشتم، شمارة 2، صص 281-310.
گلی، علی، قاسم‌زاده، بهنام، فتح بقالی، عاطفه و رمضان‌مقدم، یاسمن (1394). «عوامل مؤثر در احساس امنیت اجتماعی زنان در فضاهای عمومی شهری»، مطالعات راهبردی زنان، سال هجدهم، شمارة 69، صص 97-136.
لطفی، صدیقه، بردی آنامرادنژاد، رحیم و محمد ساسانی‌پور (1393). «بررسی احساس امنیت در فضاهای عمومی (مطالعة موردی کلان‌شهر شیراز)»، مجلة پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، شمارة 19، صص 39-56.
لطفی، صدیقه، بردی آنامرادنژاد، رحیم و حیدر واحدی (1394). «ارزیابی مؤلفه‌های کالبدی فضاهای عمومی و تأثیر آن در احساس امنیت اجتماعی شهروندان بابلسر»، پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، سال چهارم، شمارة 1، صص 131-152.
ماندل، رابرت (1379). چهرة متغیر امنیت ملی، ترجمة پژوهشکده مطالعات راهبردی، چاپ دوم، تهران: پژوهشکدة مطالعات راهبردی.
مرصوصی، نفیسه و سارینا عظیمی (1396). «نقش عوامل محیطی و کالبدی در ارتقای امنیت فضاهای شهری (مطالعة موردی: منطقة 8 شهرداری تهران)»، فصلنامة جغرافیا، شمارة 52، صص 137-154.
معین، محمد (1375). فرهنگ فارسی، چاپ نهم، تهران: انتشارات امیرکبیر.
مقدم رؤیا، اقبال و مجید زارعی (1397). «تدوین راهکارهای بهینه جهت ایجاد امنیت محیطی برای کودکان با محوریت شاخص­های فضای مطلوب کودکان (موردپژوهی: محلة عودلاجان)»، فصلنامة مطالعات مدیریت شهری، شمارة 33، صص 71-83.
منعام، محمدرضا و فرناز ضرابیان (1390). «تأثیر طراحی فضاهای سبز حاشیة بزرگراه‌های درون‌شهری در ایجاد احساس امنیت»، فصلنامة آمایش محیط، شمارة 16، صص 1-16.
موسوی، میرنجف، ویسیان، محمد، محمدی حمیدی، سمیه و مریم اصغری (1394). «احساس امنیت در فضاهای شهری (مطالعة موردی سرخس)» فصلنامة جغرافیا انجمن جغرافیایی ایران، شمارة 45، صص 185-202.
نظم‌فر، حسین، علوی، سعیده و علی عشقی چهاربرج (1397). «ارزیابی امنیت در فضاهای عمومی شهری (نمونة موردی: پارک‌های شهر تهران)»، فصلنامة برنامه‌ریزی و آمایش فضا، شمارة 2، صص 133-165.
Agaei, P., Poorahmad, A., & Raeisi, H. (2014). Assessing and Developing a Sustainable Social Security Strategy for Research: District 1 of Tehran Municipality. Quarterly Journal of Geographical Geography, 2(5), 45-70. (In Persian)
Alizadeh, K., & Anbar, S. H. (2017). The Role of Defenseless Urban Spaces in the Occurrence of Crime with Emphasis on the Parks of District 9 of Mashhad. Journal of Urban Research and Planning, 8(29), 141-160. (In Persian)
Amanpour, S. (2018). Measuring the Relationship between Urban Development and the Sense of Social Security of The Citizens Studied: Ahvaz Metropolis. Journal of Disciplinary Geography, 6(22), 111-136. (In Persian)
Bardi Anamradnejad, R. & Blouri, Z. (2015). Effective Components in Improving the Security of Public Spaces Sample Study: Amol City Parks. Environmental Recording Quarterly, 39, 131-155. (In Persian)
Barzegar, M., & Mirsardo, T. (2018). A Study of Political and Social Components Affecting the Security of Iran's Borders (Case Study of Eastern Borders). Journal of Geography (Regional Planning), 8(3), 221-247. (In Persian)
Bozan, B. (1999). People of Governments and Fear (Strategic Studies Research Institute, Trans). Tehran: Strategic Studies Research Institute Publications. (In Persian)
Clements, Q. (2005). Towards Security Sociology (M. A. Ghasemi, Trans). Quarterly Journal Of Strategic Studies Research Institute, 8(2), 281-301. (In Persian)
Delavar, A. (2010). Research Methods in Psychology and Educational Sciences (4th ed.). Tehran: Editorial Publishing. (In Persian)
Du, M., & Zhang, X. (2020). Urban Greening: A New Paradox of Economic or Social Sustainability? Land Use Policy, 92, 33-46.
Frank, R., & Andresen, M. A., & Brantingham, P. L. (2012). Criminal Directionality and the Structure of Urban Form. Journal of Environmental Psychology, 32(1), 37-42.
Goli, A., Qasemzadeh, B., Fatah Baqali, A., & Ramazan Moghadam, Y. (2015). Factors Affecting Women's Sense of Social Security in Public Urban Spaces. Women's Strategic Studies, 18(49), 97-136. (In Persian)
Gunter, B. (2005). Director UNU-EHS: Source Studies of the University. Research Counsel, Education, Publication UNU Institute for Environment and Human Security (UNU-EHS) .
Hassan Zehi, A., Arasteh, H., & Vali, E. (2010). Measuring Social Security in Mellat Park in Zahedan with a Sustainable Development Approach. Environmental Science Studies, 4(4), 1889-1906. (In Persian)
Hilborn, J. (2009). Dealing with Crime and Disorder in Urban Parks. Problem-Oriented Guides for Police Response Guides Series Guide, 9, 1-63.
Izadi, M. S., & Haghi, M. R. (2015). Improving the Sense of Security in Public Spaces Using Urban Design. Journal of Fine Arts-Architecture and Urban Planning, 2(2), 5-12. (In Persian)
Karimi, A., & Daneshmehr, H. (2019). Perception of Security in Urban Public Spaces Case Study: Areas of Sorkheh Hesar Park in Tehran. Quarterly Journal of Urban Studies, 8(31), 97-108. (In Persian)
Khaki, R. (2009). A Study of Temporary Accommodation Methods after a Possible Earthquake in Tehran in the Parks Studied in Tehran Region 4 Police Park (Master's Thesis in Architecture). Supervisor: Alireza Fallahi, Shahid Beheshti University. (In Persian)
Kiani, A., Salari Sardari, F., Biranvandzadeh, M., & Darvishi, H. (2013). Analysis and Prioritization of Environmental Security Strategies in Zabol City.Geographical Studies of Dry Areas, 4(13), 107-126. (In Persian)
Kouzegar, L. F., Zarghami, S., & Aghaei, P. (2014). Measurement of Social Security in Public Green Spaces: Tehran Mellat Park. Disciplinary Geography Research, 2(7), 139-156. (In Persian)
Lotfi, S., Bardi Anamradnejad, R., & Sasanipour, M. (2014). A Study of Security in Public Spaces (A Case Study of Shiraz Metropolis). Journal of Urban Research and Planning, 5(19), 39-56. (In Persian)
Lotfi, S., Bardi Anamradnejad, R., & Vahedi, H. (2015). Evaluation of Physical Components of Public Spaces and Its Effect on Social Security Feeling of Babolsar Citizens. Strategic Research on Security and Social Order, 4(1), 131-152. (In Persian)
M. Mahrous. A., M. Moustafa, Y., & A. Abou El-Ela, M. (2018). Physical Characteristics and Perceived Security in Urban Parks: Investigation in the Egyptian Context. Ain Shams Engineering Journal, 9(4), 3055-3066.
Mair, Ch. (2010). Neighborhood Stressors and Social Support as Predictors of Depressive Symptoms in the Chicago Community Adult Health Study. Health & Place, 16(5), 811-819.
Mak, B. K. L., & Jim, C. Y. (2018). Examining Fear-Evoking Factors in Urban Parks in Hong Kong. Landscape and Urban Planning, 171, 42-56.
Mandel, R. (2000).  The Variable Face of National Security (2nd ed.) (Institute for Strategic Studies, Trans). Tehran: Institute for Strategic Studies. (In Persian)
Marzousi, N., & Azimi, S. (2017). The Role of Environmental and Physical Factors in Improving the Security of Urban Spaces (Case Study: District 8 of Tehran Municipality). Geography Quarterly, 15(52), 137-154. (In Persian)
Moghaddam Roya, I., & Zarei, M. (2018). Development of Optimal Solutions to Create Environmental Security for Children with a Focus on the Desirable Space Indicators of Children under Study: Oudlajan Neighborhood. Quarterly Journal of Urban Management Studies, 10(33), 71-83. (In Persian)
Moin, M. (1996). Persian Culture (9th ed.). Tehran: Amir Kabir Publications. (In Persian)
Mon'am, M. R., & Zarabian, F. (2011). The Effect of Green Space Design on the Large Margins of Urban Roads in Creating a Sense of Security. Quarterly Journal of Environmental Management, 16, 1-16. (In Persian)
Mousavi, M. N., Visian, M., Mohammadi Hamidi, S., & Asghari, M. (2015). Security Sense in Urban Spaces Sarakhs (Case Study: Sarakhs). Geographical Quarterly of the Geographical Society of Iran, 13(45), 185-202. (In Persian)
Nazmifar, H., Alavi, S., & Love Chahar, A. (2018). To Assess the Security in Urban Public Spaces (Case Study: Tehran’s Parks). Spatial Planning Journal, 22(2), 133-165. (In Persian)
Nemeth, J., & Schmidt, S. (2007). Toward a Methodology for Measuring the Security of Publicly Accessible Spaces. Journal of the American Planning Association, 73(3), 283-297
Nemeth, J., & Schmidt, S. (2007). Toward a Methodology for Measuring the Security of Publicly Accessible Spaces. Journal of the American Planning Association, 73(3), 283-297
Ngesan M. R., & Karim, H. A. (2011). Impact of Night Commercial Activities towards Quality of Life of Urban Residents. Procedia-Social & Behavioral Sciences, 35, 546 555.
Ngesan M. R., & Karim, H. A. (2011). Impact of Night Commercial Activities towards Quality of Life of Urban Residents. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 35, 546-555.
Pourahmad, A., Mehdi, A., & Mehdian Behnamiri, M. (2013). Urban Security: Public Spaces Investigation and Measurement of Security Levels of Urban Parks in Region 2 of Qom City. Strategic Research on Security and Social Order, 2(5), 1-24. (In Persian)
Rahimi, L., & Sabouri, S. (2017). Women's Security in Urban Public Spaces and the Study of Physical Factors Affecting the Case Study of Ail Goli Park in Tabriz. Quarterly Journal of Social Psychological Studies of Women, 15(4), 39-77.
Rey Gozalo, G., Miguel Barrigón, J., & David Montes González, M. (2019). Perceptions and Use of Urban Green Spaces on the Basis of Size. Urban Forestry & Urban Greening, 46, 125-136.
Sadeghi, N., Sobhani Ardakani, S., & Zakir Haghighi, K. (2016). Evaluation of Factors Affecting Urban Security to Increase the Presence of Women in Urban Public Spaces (Case Study: Tehran Saei Park). Quarterly Journal of Urban Identity, 10(27), 65-74. (In Persian)
Sehat Kouzeh Kanan, N. (2018). A Study of the Effect of Physical Structure of Laleh Park on the Security of Citizens of Tehran Region 6 (Master's Thesis in Geography and urban planning). Supervisor: Mohammad Taghi Razavian, Shahid Beheshti University, (In Persian)
Shaterian, M., Sohrabzadeh, M., & Hosseini, N. S. (2016). Measuring the Feeling of Women's Social Security in Public Spaces of New Cities (Case Study: Parand). Quarterly Journal of Social Security Studies, 48, 1973-1988. (In Persian)
Soleimani, A., Aftab, A., & Pakravan, A. (2015). Measuring the Impact of Design Quality on the Security of Urban Spaces: A Case Study of Imam Khomeini St. in Urmia. Quarterly Journal of Geography of the Land, 12(47), 33-47. (In Persian)
Soltani, A., & Namdarian, A. A. (2010).  Investigating the Effect of Different Forces on the Formation of Urban Space. Shahr Identity Magazine, 5(7), 123-130. (In Persian)
Sreetheran, M., & Cecil Konijnendijk, V. D. B. (2015). Fear of Crime in Urban Parks? What the Residents of Kuala Lumpur Have to Say? Urban Forestry & Urban Greening, 14(3), 702-713.
Stessens, P., Canters, F., Huysmans, M., & Khan, Z. A. (2020). Urban Green Space Qualities: An Integrated Approach towards GIS-Based Assessment Reflecting User Perception. Land Use Policy, 91, 1-20.
Taqvaee, M., & Haghighat, M. (2014). Space Parking in Tehran and Its Impact on Social Security, Quarterly Journal of Geography, 13(44), 161-181. (In Persian)
Tehran Parks and Green Space Organization. (2009). retrieved from http://parks.tehran.ir/default.aspx?tabid=92&ArticleId=769 (In Persian)
Veitch, J., Ball, K., Crawford. D., Abbott, G., & Salmon, J. (2012). Park Improvements and Park Activity: A Natural Experiment. American Journal of Preventive Medicine, 42(6), 616-619.
Zhang, Y., & Fang, L. (2012). Evaluation of Urban Park Service Quality Based on Factor Analysis. Journal of Computer Science, 9(2), 317-321.