تبیین تأثیرات ساختار کالبدی محله‌های شهری بر اختلالات روانی به روش تحلیل محتوا (مطالعة موردی: کلان‌شهر اصفهان)

نوع مقاله : پژوهشی - کاربردی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 استاد گروه روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

چکیده

سلامت روانی شهروندان ارتباط فراوانی با ساختار کالبدی محله‌ها و محیط‌های شهری دارد. هدف اصلی این پژوهش، بررسی کیفی و تبیین تأثیرات ساختار کالبدی محله‌های شهری بر اختلالات روانی شهروندان بوده است. برای این مطالعه، محله‌های مرداویج و مفت‌آباد در کلان‌شهر اصفهان انتخاب شدند. در این پژوهش، برای رسیدن به هدف اصلی و پاسخ به این سؤال که کدام‌یک از عوامل محیطی در سلامت روانی شهروندان تأثیرگذار هستند، از روش تحلیل محتوا استفاده شد. جامعة آماری پژوهش، خانوارهای ساکن در محله‌های مفت‌آباد و مرداویج از منطقة 6 کلان‌شهر اصفهان بودند. براین‌اساس افرادی برای نمونه انتخاب شدند که از لحاظ محیط سکونت دارای تنوع بودند. همچنین شرط ورود به مطالعه، داشتن سن بالای 20 سال، سابقة سکونت حداقل 3 سال در محلة مورد نظر و مبتلانبودن به اختلالات حاد روانی بود. براین‌اساس 60 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. براساس نتایج پژوهش، شش مقولة اساسی شرایط طبیعی محیط (تنوع پوشش گیاهی، فضاهای آبی و دمای محیط)، آلودگی‌های محیطی (آلودگی صوتی و محیط شهری ناسالم)، شرایط خیابان‌ها (قابلیت پیاده‌روی، روشنایی خیابان در شب، ترافیک روان در محله)، فضاهای عمومی (پارک محلی، مبلمان شهری، فضاهای نشستن جلوی مجتمع مسکونی)، خدمات محلی (بازار محلی و خرده‌فروشی‌ها) و سیما و منظر شهری (خوانایی محیط، کاربرد مناسب رنگ در محیط) بر هفت اختلال روانی (اختلال عصبی، شادابی و نشاط، استرس، اضطراب، پرخاشگری، افسردگی و ترس ‌مرضی) تأثیرگذار بودند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explain the effects of physical structure of urban neighborhoods on mental disorders by content analysis (Case study: Isfahan Metropolis)

نویسندگان [English]

  • Seyed Reza Azadeh 1
  • Jamal Mohammadi 2
  • Hamid Taher Neshat Doost 3
1 Ph. D student in in Geography and urban planning, factually of geographical science and planning, university of Isfahan
3 Professor in Psychology, Faculty of Education and Psychology, university of Isfahan
چکیده [English]

The main purpose of this research is qualitative study and modeling the effects of physical structure of urban neighborhoods on mental disorders of citizens. In this research, content analysis method was used. The statistical population of the study was families that living in Moftabad and Mardavij neighborhoods. Based on this, people were selected as the sample who have diversity in terms of living environment. Also, the condition for entering the study was to be over 20 years old, to have lived in the desired neighborhood for at least 3 years, and not to have acute mental disorders. Based on this, 60 people were selected as the sample size. The content analysis method used for this study that included determine and extract the analysis unit, coding the analysis units, summarize and reduce data, use the categorization system, and analyze and report research results Based on the results of the research, the six main variables for the physical structure of urban neighborhoods were extracted such as natural environmental conditions (diversity of vegetation, water spaces and environment temperature), environmental pollution (noise pollution and unhealthy urban environment), streets conditions (walking ability, street lighting at night, smooth traffic in the neighborhood), public spaces (Local Park, urban furniture, sitting spaces in front of the residential complex), local services (local market and retail stores), and urban landscape and image (Environmental readability, proper application of paint in the environment).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Physical Structure
  • Urban neighborhoods
  • Environmental quality
  • Mental Disorders
  • Content analysis
امامقلی، عقیل، آیوازیان، سیمون، زاده ‌محمدی، علی و غلامرضا اسلامی (1391). «روان‌شناسی محیطی، عرصة مشترک معماری و علوم رفتاری»، علوم رفتاری، شمارة 14، صص 23-44.
آزاده، سیدرضا، محمدی، جمال و حمیدطاهر نشاط دوست (1398). «همبستگی شاخص‌های کیفی مسکن و استرس درک‌شده در خانوارهای کلانشهر اصفهان»، تحقیقات جغرافیایی، دوره 34، شماره 3، صص 357-368.
جلیلی، محمد (1389). «مروری تحلیلی بر مفهوم محیط در ادبیات روان‌شناسی محیط»، منظر، شمارة 12، صص 28-31.
رحیم سلطانی، آرزو (1391). «مروری رزاقی اصل، سینا، علیمردانی، مسعود و نیکو زیبایی (1393). «نقش عوامل طراحی در ارتقای سلامت و پیاده‌روی ساکنان (مطالعة موردی: محلة مطهری مشهد)»، مطالعات شهری، شمارة 10، صص 27-36.
بر روش تحلیل محتوا». آینة پژوهش، شمارة 137-138، صص 30-40.
سلطانی، لیلا و مریم دارابی (1395). «ارزیابی کیفیت محیط در محله‌های تاریخی شهرها (مطالعة موردی: محلة نفرآباد شهر ری)»، پژوهش‌های جغرافیای انسانی، شمارة 3، 429-439.
طباطبائیان، مریم و مینا تمنایی (1392). «نقش محیط‌های ساخته‌شده در سلامت روان»، معماری و شهرسازی آرمان‌شهر، شمارة 11، صص 101-109.
گنجی، حمزه (1386). روان‌شناسی تجربی کاربردی، تهران: انتشارات بعثت.
میرغلامی، مرتضی، قره‌بگلو، مینو و نوشین نوزمانی (1396). «ارزیابی تأثیر ابعاد اجتماعی و کالبدی محیط محله بر سلامت روانی و حس سلامتی ساکنین»، هنرهای زیبا، معماری و شهرسازی، شمارة 2، 63-74.
نوربالا، احمدعلی (1390). «سلامت روانی-اجتماعی و راهکارهای بهبود آن»، مجلة روان‌پزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران (اندیشه و رفتار)، دورۀ 17، شمارۀ 2، 151-156.
Annerstedt, M., Östergren, P. O., Björk, J., Grahn, P., Skärbäck, E., & Währborg, P. (2012). Green Qualities in the Neighbourhood and Mental Health–Results from a Longitudinal Cohort Study in Southern Sweden. BMC public Health, 12(1), 1-13.
Azadeh, R., Mohammadi, J., & Doost, H. T. N. (2019). The relationship between urban environmental quality and mental health (depression scale): evidence from Iran.. Journal of Urban and Environmental Engineering13(2), 285-293.
Agarwal, S., Satyavada, A., Kaushik, S., & Kumar, R. (2007). Urbanization, urban poverty and health of the urban poor: status, challenges and the way forward. Demography India36(1), 121-134.
Avila-Palencia, I., Panis, L. I., Dons, E., Gaupp-Berghausen, M., Raser, E., Götschi, T., & Anaya-Boig, E. (2018). The Effects of Transport Mode Use on Self-Perceived Health, Mental Health, and Social Contact Measures: A Cross-Sectional and Longitudinal Study. Environment International, 120, 199-206.
Azadeh, S. R., Mohammadi, J., & Neshat Dost, H. T. (2019). Correlation of Housing Quality Indices and Perceived Stress in Isfahan Metropolis’ Families. Geographical Researches Quarterly Journal34(3), 357-368. (In Persian)
Beil, K., & Hanes, D. (2013). The Influence of Urban Natural and Built Environments on Physiological and Psychological Measures of Stress a Pilot Study. International Journal of Environmental Research and Public Health, 10(4), 1250-1267.
Browning, C. R., Byron, R. A., Calder, C. A., Krivo, L. J., Kwan, M. P., Lee, J. Y., & Peterson, R. D. (2010). Commercial Density, Residential Concentration, and Crime: Land Use Patterns and Violence in Neighborhood Context. Journal of Research in Crime and Delinquency, 47(3), 329-357.
Clark, C., Myron, R., Stansfeld, S., & Candy, B. (2007). A Systematic Review of the Evidence on the Effect of the Built and Physical Environment on Mental Health. Journal of Public Mental Health, 6(2), 14-27.
Chan, I. Y., & Liu, A. M. (2018). Effects of Neighborhood Building Density, Height, Greens Pace, and Cleanliness on Indoor Environment and Health of Building Occupants. Building and Environment, 145, 213-222.
Evans, G. W. (2003). The Built Environment and Mental Health. Journal of Urban Health, 80(4), 536-555.
Emamgholi, A., ayvazean, S., Zadeh Mohammadi, A., & Eslami, Gh. (2012). Environmental Psychology, a Common Field of Behavioral Science. Behavioral Sciences, 4(14), 23-44 (In Persian)
Groenewegen, P. P., van den Berg, A. E., Maas, J., Verheij, R. A., & de Vries, S. (2012). Is a Green Residential Environment Better for Health? If So, Why? Annals of the Association of American Geographers, 102(5), 996-1003.
Ganji, H. (2007). Practical Experimental Psychology. Tehran: Besat Publication. (In Persian)
Helbich, M. (2018). Toward Dynamic Urban Environmental Exposure Assessments in Mental Health Research. Environmental Research, 161, 129-135.
Hood, E. (2005). Dwelling Disparities: How Poor Housing Leads to Poor Health. Environmental Health Perspectives, 113(5), 310-317.
Izuan, A. Z., Azhar, S. S., Tan, M. K. S., & Syed-Sharizman, S. A. R. (2018). Neighbourhood Influences and Its Association with the Mental Health of Adolescents in Kuala Lumpur, Malaysia. Asian Journal of Psychiatry, 38, 35-41.
Jalili, M. (2010). The Essence of the Environment an Analytic Review on the Concept of the Environment in the Literature of Environmental Psychology. Manzar, 2(12), 28-31. (In Persian)
Li, J., & Liu, Z. (2018). Housing Stress and Mental Health of Migrant Populations in Urban China. Cities, 81, 172-179.
Melis, G., Gelormino, E., Marra, G., Ferracin, E., & Costa, G. (2015). The Effects of the Urban Built Environment on Mental Health: A Cohort Study in a Large Northern Italian City. International Journal of Environmental Research and Public Health, 12(11), 14898-14915.
Moore, T. H. M., Kesten, J. M., López-López, J. A., Ijaz, S., McAleenan, A., Richards, A., & Audrey, S. (2018). The Effects of Changes to the Built Environment on the Mental Health and Well-Being of Adults: Systematic Review. Health & Place, 53, 237-257.
Mubi Brighenti, A., & Pavoni, A. (2017). City of Unpleasant Feelings: Stress, Comfort and Animosity in Urban Life. Social & Cultural Geography, 20(2), 137-156.
Mirgholami, M., Gharehbaglou, M., & Nowzamani, N. (2017). The Assessment of Social and Physical Dimensions of Neighborhood Environment on Residents’ Mental Health and Wellbeing Case Study: Roshdiyeh Neighborhood of Tabriz. Honar-Ha-Ye-Ziba, 22(2), 63-74. (In Persian)
Noorbala, A. (2011). Psychosocial Health and Strategies for Improvement. Iranian Journal of Psychiatry and Clinical Psychology, 17(2), 151-156. (In Persian)
Northridge, M. E., Sclar, E. D., & Biswas, P. (2003). Sorting out the Connections between the Built Environment and Health: A Conceptual Framework for Navigating Pathways and Planning Healthy Cities. Journal of Urban Health, 80(4), 556-568.
Ochodo, C., Ndetei, D. M., Moturi, W. N., & Otieno, J. O. (2014). External Built Residential Environment Characteristics That Affect Mental Health of Adults. Journal of Urban Health, 91(5), 908-927.
Pilkington, P., Grant, M., & Orme, J. (2008). Promoting Integration of the Health and Built Environment Agendas through a Workforce Development Initiative. Public Health, 122(6), 545-551.
Renalds, A., Smith, T. H., & Hale, P. J. (2010). A Systematic Review of Built Environment and Health. Family & Community Health, 33(1), 68-78.
Razzaghi Asl, S., Alimardani, M., & Zeebaei, N. (2014). Identifying the Impact of Design Factors on Improving Pedestrian Health, the Case of “Motahary Neighborhood” in Mashhad. Motaleate Shahri, 3(10), 27-36. (In Persian)
Rahim Soltani, A. (2013). An Overview of the Content Analysis. The Quarterly Journal Ayeneh-ye- Pazhoohesh, 23(137-138), 30-40. (In Persian)
 Soltani, L., & Darabi, M. (2016). Evaluation of Environmental Quality in the Historical Urban Quarters of Iran (Case Study: The Quarter of Nafar-Abad, Rey). Human Geography Research, 48(3), 429-439. (In Persian)
Solecki, W., Rosenzweig, C., Dhakal, S., Roberts, D., Barau, A. S., Schultz, S., & Ürge-Vorsatz, D. (2018). City transformations in a 1.5 C warmer world. Nature Climate Change, 8(3), 177-181.
Srivastava, K. (2009). Urbanization and Mental Health. Industrial Psychiatry Journal, 18(2), 75-76.
Siddiqui, A., Siddiqui, A., Maithani, S., Jha, A. K., Kumar, P., & Srivastav, S. K. (2017). Urban Growth Dynamics of an Indian Metropolitan Using CA Markov and Logistic Regression. The Egyptian Journal of Remote Sensing and Space Science, 21, 229-236.
Tyrväinen, L., Ojala, A., Korpela, K., Lanki, T., Tsunetsugu, Y., & Kagawa, T. (2014). The Influence of Urban Green Environments on Stress Relief Measures: A Field Experiment. Journal of Environmental Psychology, 38, 1-9.
Tabatabaian, M., & Tamannaee, M. (2014). Investigation the Effect of Built Environments on Psychological Health. Armanshahr Architecture and Urban Development, 6(11), 101-109. (In Persian)